بررسی تطبیقی نمادهای خورشید و پرواز در اسطورۀ ایکاروس و شعر عطار نیشابوری

نویسندگان

1 مدیر گروه زبان و ادبیات انگلیسی - دانشگاه رازی

2 کرمانشاه

doi
10.22103/jcl.2017.1688
چکیده

در این پژوهش، با تکیه بر نظریات یونگ در زمینۀ ناخودآگاه جمعی و در چارچوب مکتب آمریکایی ادبیات تطبیقی، به مقایسۀ نمادهای خورشید و پرواز در اسطورۀ ایکاروس و اشعار عرفانی عطار پرداخته شده است تا چگونگی استفاده از این نمادها برای بیان مفاهیم پیچیده‌ای همچون فنا و جاودانگی در دو فرهنگ متفاوت معلوم شود. مقایسۀ نمادهای خورشید و پرواز در نسخه‌های مختلف اسطورۀ ایکاروس در شعر شاعران انگلیسی و اشعار عرفانی ادب فارسی معلوم می‌کند که اشاره به خورشید و پرندگان در هر دو دسته اشعار، اشاره‌ای نمادین است که به‌شکل مشابهی استفاده شده است. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که ایکاروس شباهت بسیار زیادی به عاشقان توصیف شده در اشعار عرفانی دارد. او نیز برای رسیدن به خورشید به عشق تکیه می‌کند و با فراموش کردن جسم و جانش راه فنا را در پیش می‌گیرد. اگرچه در پایان ایکاروس جان خود را از دست می‌دهد، مرگ او حیاتی دوباره است. همچنین پرواز ایکاروس به‌سوی خورشید، همچون پروازی که در اشعار عرفانی دیده می‌شود در حقیقت نماد عروج به سرزمین جاودانگی و دست‌یافتن او به حقیقت است و همان فنایی را در خاطر ما زنده می‌کند که عرفایی چون عطار در شعر خود آورده‌اند.