تطبیق یافته‌های تحقیقاتی با وضع موجود در اراضی تحت کشت گندم در شرایط شور

نویسندگان

1 استادیار پژوهش مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس

2 مربی پژوهش مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس

doi
چکیده

بدون شک هرگونه بهبود در کیفیت و افزایش تولید محصولات کشاورزی مستلزم وجود یافته­های تحقیقاتی و انتقال آنها به سطح مزارع است. هدف از اجرای این تحقیق انتقال یافته­های تحقیقاتی به مزرعه و تطبیق و واسنجی آن­ها با وضع موجود در اراضی تحت کشت گندم در شرایط شور بود. لذا در این تحقیق توصیه­های فنی متعددی از جمله چگونگی آماده سازی زمین، روش آبیاری و رقم مناسب در اراضی کشاورز و در سطحی معادل 5 هکتار اجرا شد. با اجرای این توصیه‌ها در دو سال متوالی در مزارع گندم که با آب با شوری 13 دسی زیمنس بر متر آبیاری می­شدند نتایج عبارتند از: نتایج سال اول اجرای این تحقیق نشان داد که میزان عملکرد دانه گندم در مزرعه آزمایشی 4890 کیلوگرم در هکتار و میزان افزایش عملکرد نسبت به شاهد 10 درصد بود. میزان آب مصرفی در مزرعه آزمایشی معادل 4400 متر مکعب در هکتار اندازه ­گیری شد که در مقایسه با 6130 متر مکعب در هکتار برای مزرعه شاهد کاهش قابل توجه 28 درصد را نشان می­دهد. بر این اساس بهره­وری آب از 73/0 کیلوگرم بر متر مکعب برای مزرعه شاهد به 1/1 کیلوگرم بر متر مکعب در مزرعه آزمایشی افزایش یافت. در سال دوم میزان عملکرد مزرعه آزمایشی 4870 کیلوگرم در هکتار و نسبت به مزرعه شاهد 27 درصد افزایش نشان داد. حجم آب مصرفی در مزرعه آزمایشی 5380 متر مکعب در هکتار و نسبت به میزان 5940 متر مکعب در هکتار برای مزرعه شاهد کاهش 10 درصد را نشان داد. بر این اساس بهره­وری آب در سال دوم از 6/0 در مزرعه شاهد  به 91/0 کیلوگرم بر متر مکعب در مزرعه آزمایشی افزایش یافت. با توجه به تأثیر قابل توجه توصیه­های ارائه شده در این تحقیق بر افزایش بهره­وری آب در شرایط مزرعه و با عنایت به اینکه مقرر شده است در طول برنامه پنجم توسعه کشور شاخص بهره­وری مصرف آب در بخش کشاورزی ارتقاء یافته و راندمان آبیاری بخش کشاورزی به حداقل چهل (40 درصد) در سال آخر برنامه برسد، بکارگیری نتایج این تحقیق در سطح وسیع در اراضی فاریاب تحت کشت گندم توصیه می­شود­.