پایش زمانی و مکانی کیفیت منابع آب زیرزمینی در دشت‌های جنوبی استان فارس جهت استفاده در سیستم‌های آبیاری

نویسندگان

1 عضو هیات علمی گروه مهندسی آب، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، شیراز، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب و عضو باشگاه پژوهشگران جوان دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، شیراز، ایران

3 استادیار گروه مهندسی آب، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

4 دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی و عضو باشگاه پژوهشگران جوان دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، شیراز، ایران

doi
چکیده

آب زیرزمینی به عنوان یکی از منابع اساسی تأمین آب برای مصارف گوناگون از جمله کشاورزی، شرب و صنعت مطرح است. در پژوهش حاضر دشت­های جنوبی استان فارس جهت پایش زمانی و مکانی تغییرات کیفی آب زیرزمینی انتخاب گردید. تعداد 83 حلقه چاه مربوط به دشت­های فراشبند، قیروکارزین، لار، لامرد، مهر و خنج انتخاب و روند تغییرات کیفی آب زیرزمینی در دوره زمانی 85-84 تا 89-88 به کمک شاخص­های کیفی مانند EC،SAR ،pH ، Cl،Na  و Mg بررسی شد. پایش زمانی شاخص­های EC و SAR به ترتیب حاکی از افزایش 50 تا 250 درصدی و 22 تا 7/66 درصدی این شاخص­ها بود که دلیل عمده آن کاهش بارش و وقوع خشکسالی و افزایش بهره­برداری در دوره­های اخیر بوده است. بر اساس نتایج حاصل از پهنه­بندی، پراکنش مکانی پارامترهای مورد بررسی حاکی از بحرانی بودن وضعیت آب زیرزمینی جهت آبیاری در دشت­های لار، لامرد و بخش وسیعی از دشت­های خنج و مهر است و البته بخش­های باقیمانده دشت­های خنج و مهر و نیز دشت فراشبند در مرز بحران قرار دارند.  بنابراین استفاده از سیستم­های آبیاری تحت فشار در این مناطق نیاز به اعمال تدابیر مدیریتی دارد.