سویم‌وره، رسم ازدواج طبقۀ جنگجوی هندواروپایی

نویسندگان

1 استاد گروه فرهنگ و زبان‌های باستانی ایران دانشگاه تهران

2 دانشگاه تهران

doi
10.22059/jis.2016.62821
چکیده

این مقاله با بررسی چند متن هندی، ایرانی و یونانی به بررسی رسم ازدواج طبقۀ جنگجوی هندواروپایی می‌پردازد و نگارنده می‌کوشد خطوط اصلی این سنت را از خلال متون داستانی و تاریخی استخراج کرده و سیر احتمالی تحول آن را نشان دهد. این رسم مطابق متون سنسکریت کلاسیک سویم‌وره نام دارد. سویم‌وره در لغت به معنی «انتخاب خویشتن» است. علت این نام‌گذاری این است که در یکی از دو شکل ِاین ازدواج، شاهدخت یا دختری از طبقة جنگجو این حق را دارد که از میان نجیب‌زادگان حاضر در انجمنی که به منظور خواستگاری او شکل گرفته است یکی را مطابق میلش به شوهری برگزیند. در متون مختلف مطالبی صریح و تلویحی هست که نشان می‌دهد این رسم یا سنت خاص طبقۀ جنگجو بوده است و از سویی در همین متون شواهدی در نقض این مدعی دیده می‌شود. نگارنده می‌کوشد میان این شواهد تعادلی برقرار کرده و برای شواهد متناقض توجیهی بیابد. دو شکل کلی از این رسم در متون گوناگون قابل تشخیص است که در مقاله به ترتیب سویم‌ورۀ رقابتی و  سویم‌ورۀ انتخابی نامیده شده‌اند و کوشش نگارنده آن بوده که نشان دهد نوع دوم از این رسم احتمالاً از نوع اول مشتق شده است.