مقایسه اثربخشی مداخله رفتاری- تغذیهای با مداخله شناختی بک در ترکیب با تجویز رژیم غذایی– فعالیت بدنی درکاهش اضافه وزن و بهبود نیمرخ چربی زنان
نویسندگان
1 گروه روانشناسی و مرکز تحقیقات علوم رفتاری دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و دانشگاه پیامنور سمنان
2 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، اصفهان
3 دانشگاه پیام نور، تهران
4 گروه روانشناسی دانشکده علوم انسانی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم
5 گروه روانشناسی دانشکده علوم انسانی، دانشگاه پیام نور تهران
6 گروه روانپزشکی دانشکده پزشکی، دانشگاه تهران
7 دانشگاه آزاد اسلامی، تهران
doi
چکیده
مقدمه و هدف: یکی از پیامدهای اضافه وزن و چاقی؛ بدکارکردی چربیهای خون است که امروزه متخصصین سلامت برای اصلاح آنها روی رویکردهای چند وجهی (زیستی- روانی- اجتماعی) متمرکز شدهاند. از این رو، این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی مداخله رفتاری- تغذیهای و مداخله شناختی بک در کنار تجویز رژیم غذایی- فعالیت بدنی برای کاهش اضافه وزن و بهبود نیمرخ چربی زنان دارای اضافه وزن و چاقی انجام شد. مواد و روشها: با استفاده از طرح نیمه آزمایشی و روش نمونهگیری در دسترس 32 زن با 25≥ BMI که واجد معیارهای ورود- خروج بودند در دو گروه آزمایش (گروه مداخله رفتاری – تغدیهای و گروه مداخله شناختی بک) به طور تصادفی (هر گروه شامل 16 نفر) جایگزین شدند. وزن، قد و نیمرخ چربی کلیه آزمودنیها قبل، بعد و سه ماه پس از پایان مداخلهها اندازهگیری شدند نتایج: تحلیل دادهها با نسخه شانزدهم SPSS و با روش تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر نشان داد هر دو مداخله باعث کاهش معنادار وزن، TG و TC شدند (05/0p < ). همچنین، HDL در هر دو گروه افزایش معنادار داشت (05/0p < ). اما میان دو مداخله در تغییر این مؤلفهها به جز LDL تفاوت معناداری وجود نداشت (05/0p >). نتیجهگیری: به نظر میرسد انواع مداخلههای روانشناختی در کنار مداخلههای تغذیهای و فعالیت بدنی، با استفاده از روشهای خاص خود به واسطه کنترل به راه اندازندههای پرخوری و اصلاح رفتارها و باورهای مخرب غذاخوردن به یک اندازه باعث بهبود نیمرخ چربی و کاهش وزن آزمودنیها میشوند.