مزیت کاربرد آبیاری قطرهای (نواری) زیر سطحی در کشت گوجهفرنگی تحت مدیریتهای مختلف آبیاری
نویسندگان
1 استادیار پژوهش بخش تحقیقات نهال و بذر مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی
2 ربی پژوهش بخش تحقیقات فنی و مهندسی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی
3 استادیار پژوهش بخش تحقیقات فنی و مهندسی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی
doi
چکیده
سامانههای آبیاری تحت فشار از اقتصادیترین روشها در بکار بردن آب، کود و سایر مواد شیمیایی در زمان و مقدار مناسب است. با توجه به کمبود منابع آب، بهرهگیری از شیوههای نوین آبیاری در کشاورزی امری اجتناب ناپذیر است. امروزه روند بهبود، تکامل و استفاده از شیوه آبیاری قطرهای به عنوان یکی از پیشرفتهترین روشها در آبیاری اراضی زراعی در حال افزایش میباشد. نظر به ابعاد جهانی کم آبی به ویژه در مناطق خشک و نیمهخشک جهان، آخرین توصیه کمیته بینالمللی آبیاری و زهکشی (ICID) که در هشتمین کنگره بینالمللی آبیاری میکرو سال 2011 در ایران، بر توسعه روشهای آبیاری قطرهای زیرسطحی به عنوان یک جهتگیری جهانی توصیه شد. اخیرا روش آبیاری قطرهای زیرسطحی به دلیل وجود خشکی و بروز خشکسالیهای متعدد در کشور، مورد توجه کشاورزان، کارشناسان و محققان قرار گرفته است. این تحقیق با استفاده از طرح آماری کرتهای دو بار خرد شده در قالب بلوکهای کامل تصادفی اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل مقادیر آب در سه سطح 60، 80 و 100 درصد آب مورد نیاز کامل گیاه در پلات اصلی و روش آبیاری قطرهای در دو سطح زیرسطحی و سطحی در پلات فرعی بودند. نتایج نشان داد که اثر میزان آب آبیاری و روش آبیاری روی عملکرد و کارآیی مصرف آب در سطح احتمال 1 درصد معنیدار بود. عملکرد گوجهفرنگی در سه سطح آبیاری 60، 80 و 100 درصد به ترتیب 31، 55 و 62 تن در هکتار به دست آمد که با هم اختلاف معنیدار داشتند. همچنین، مقدار عملکرد در دو روش آبیاری قطرهای سطحی زیرسطحی به ترتیب برابر با 43 و 55 تن در هکتار بود که با هم اختلاف معنیدار داشتند. از مزیتهای مهم این روش آبیاری کاهش و یا حذف تلفات تبخیر از سطح خاک و رواناب سطحی و نیز کاهش نفوذ عمقی آب و همچنین کاهش رشد علفهای هرز و نیز انجام عملیات داشت حتی در زمان آبیاری است. یکی از مشکلات پیش رو در توسعه سامانه آبیاری قطرهای زیرسطحی، ایجاد مکش در موقع توقف پمپ، ورود خاک به داخل قطرهچکان و نهایتا گرفتگی آنها میباشد. استفاده از پوشش در اطراف قطرهچکانها میتواند باعث کاهش مشکل فوق شود، ولیکن نگرانیهائی در خصوص تغییر پیاز رطویتی خاک وجود دارد.