نقش آبیاری نوین بر بهرهوری و کارآیی تولید انگورکاران استان خراسان رضوی
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد اقتصاد کشاورزی (کارشناس بانک کشاورزی)
2 دانشجوی دکتری اقتصاد واحد بین الملل دنشگاه فردوسی مشهد
3 دانشجوی دکتری اقتصاد واحد بین الملل دنشگاه فردوسی مشهد
doi
چکیده
از دیرباز مصرف آب در بخش کشاورزی، به عنوان بزرگترین متقاضی آب ذهن خیلی از دست اندکاران حوزههای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی را به خود مشغول کرده است. پژوهش در این زمینه بلاخص مسائل پیرامون بهرهوری و کارآیی آب از اهمیت ویژهای برخواردار است. یکی از اهداف مهم آبیاری نوین، افزایش کارآیی و بهبود بهرهوری آب است. از طرفی رشد فزاینده جمعیت جهان و محدودیت منابع، ضرورت و اهمیت بذل توجه بیشتر به ارتقای بهرهوری عوامل تولید در فرایند توسعه را بیش از پیش آشکار ساخته است و بسیاری از کشورها از رهگذر این امر به توفیقات قابل ملاحظهای دست یافتهاند. بنابراین اندازهگیری کارآیی و بهرهوری و چگونگی تخصیص نهادههای کشاورزی بلاخص آب در بهرهبردارانی که از آبیاری نوین و سنتی استفاده میکنند، از جمله اهداف این پژوهش است. آمار و اطلاعات لازم به وسیله 89 پرسشنامه از طریق انگورکاران استان خراسان رضوی در سال 1391 تکمیل و جمعآوری شد. برای محاسبه بهرهوری عوامل تولید و کارآیی فنی، به ترتیب از روش برآورد تابع تولید و روش حداکثر راستنمایی استفاده شده است. نتایج این تحقیق حاکی از آن است که متوسط کارآیی فنی بهرهبردارانی که از آبیاری نوین استفاده کردهاند 81 درصد و گروهی که از آبیاری سنتی استفاده کردهاند 59 درصد بوده است. از لحاظ آماری نیز اختلافی معنیدار بین دو گروه مشاهده شد. همچنین بهرهوری عوامل تولید در گروه اول بیشتر بوده و به طور کلی این گروه در استفاده از نهادهها منطقیتر عمل کردهاند. لازم به ذکر است در نهایت، الگوی مطلوب و بهینه مصرف که تلفیقی از تجربه کشاورز و دانش رسمی مروجان و محققان میباشد، از کشاورزان کارا استخراج و به کشاورزان ناکارا ترویج میشود.