طراحی الگوی مدیریت دانش بازارمحور تعاونی و صنعت بیمه
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران
2 استاد، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.
3 استاد، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.
4 استاد، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.
doi
10.22056/ijir.2026.01.02چکیده
پیشینه و اهداف: در عصر دیجیتال و حاکمیت دادهها، دانش بهعنوان منبعی ارزشمند در کنار دیگر منابع مورد توجه کسبوکارها قرار گرفته است. همچنین، بخش تعاون بهمثابة یکی از سه بخش اصلی اقتصادی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، جایگاه ویژهای دارد. صنعت بیمه نیز در پوشش ریسکهای متنوع نقش مؤثری ایفا میکند و میتواند در کنار دیگر عوامل، به توسعة اقتصادی کمک کند. بنابراین، در این مطالعه تلاش شده که مدیریت دانش مبتنی بر بازار بهعنوان مؤلفهای اصلی در توسعة بخش تعاون، با در نظر گرفتن پوشش ریسک مبتنی بر کارکرد بیمه در چهارچوب الگو معرفی شود.روششناسی: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت اکتشافی است. برای جمعآوری اطلاعات از مصاحبههای نیمهساختاریافته استفاده شد و اطلاعات بهدستآمده با استفاده از نرمافزار اطلستی، روش استراوس و کوربین و مدل پارادایمی (کدگذاری باز، محوری و انتخابی) تحلیل شد. در این پژوهش، نمونهگیری بهصورت هدفمند انجام گرفت و طی آن با 12 نفر از خبرگان حوزه کسبوکار، بهویژه فعالان باتجربة بخش تعاون در صنعت بیمه، مصاحبه صورت پذیرفت.یافتهها: یافتههای پژوهش نشان میدهند که مدیریت ریسک و بهرهگیری از ظرفیتهای صنعت بیمه در زمرة عوامل ساختاری قرار دارند. همچنین، حمایت مدیران از استقرار دانش، سطح دانش مدیریتی، استراتژیهای مدیریت منابع انسانی و برنامهریزی استراتژیک مدیریتی برای اجرای مدیریت دانش بهعنوان متغیرهای علّی، تغییر ساختارهای سازمانی، شبکة اجتماعی و ساختار غیررسمی، حرفهایگرایی ساختاری، ایجاد فرهنگ مشارکتی، حاکمیت ارزشها و ایجاد اعتماد سازمانی بهعنوان متغیرهای مداخلهگر و تأمین امکانات و تسهیلات، حمایت مالی از بهروزرسانی دانش سازمانی و توزیع عادلانة منابع بهعنوان عوامل زمینهای شناسایی شدند.نتیجهگیری: این مدل میتواند به افزایش سهم تعاونیها در اقتصاد کشور و بهرهگیری از ظرفیتهای صنعت بیمه در پایداری مشاغل کمک کند. در نتیجه، این تحقیق نشان میدهد امکان طراحی و پیادهسازی الگویی برای مدیریت دانش در بخش تعاون وجود دارد که در آن نقش صنعت بیمه بهصورت مشخص و هدفمند در نظر گرفته شده است.