واکاوی نقش اثربخشی کمیته حسابرسی و کیفیت عملکرد حسابرسی داخلی در گزارشگری مسئولیت اجتماعی در شرکت های بیمه
نویسندگان
1 استادیار، گروه علوم اداری و اقتصادی، دانشکده علومانسانی و علوم ورزشی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبد کاووس، ایران
2 استادیار، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت، اقتصاد و حسابداری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
3 استادیار، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و نوآوری، دانشگاه شهید اشرفی اصفهانی، اصفهان، ایران.
4 استادیار، گروه علوم اداری و اقتصادی، دانشکده علومانسانی و علوم ورزشی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبد کاووس، ایران.
doi
10.22056/ijir.2025.04.03چکیده
پیشینه و اهداف: شرکتهای بیمهای، بهعنوان یکی از ارکان اصلی نظام مالی، نقشی محوری در مدیریت ریسکهای اقتصادی و تأمین امنیت مالی برای اشخاص حقیقی و حقوقی دارند. کیفیت حسابرسی داخلی و اثربخشی کمیتة حسابرسی بهعنوان سازوکارهای نظارتی اصلی، علاوهبر نظارت بر سیستمهای مالی و کنترلهای داخلی نقش تعیینکنندهای در ارتقای اعتبار و قابلیت اتکای گزارشهای مسئولیت اجتماعی دارند. کیفیت حسابرسی داخلی بهعنوان یکی از ارکان اصلی نظام حکمرانی شرکتی، بهطور مستقیم بر دقت، شفافیت و کامل بودن اطلاعات ارائهشده در گزارشهای مسئولیت اجتماعی تأثیر میگذارد. کمیتة حسابرسی نیز که نهاد نظارتی مستقل در ساختار حکمرانی شرکتی است، نقشی محوری در نظارت بر فرایندهای گزارشگری مالی و غیرمالی دارد. اثربخشی کمیتة حسابرسی بهطور مستقیم بر کیفیت گزارشهای مسئولیت اجتماعی تأثیر میگذارد. با توجه به اهمیت روزافزون مسئولیتپذیری اجتماعی در صنعت بیمه، این پژوهش به بررسی تأثیر اثربخشی کمیتة حسابرسی و کیفیت عملکرد حسابرسی داخلی بر گزارشگری مسئولیت اجتماعی در شرکتهای بیمهای ایران پرداخته است.روششناسی: روش پژوهش از نظر ماهیت و محتوایی همبستگی بوده و از آزمون فرضیهها براساس رگرسیون چندمتغیره استفاده شده و از نظر نوع هدف، جزء پژوهشهای کاربردی و انجام پژوهش در چهارچوب استدلال استقرایی صورت پذیرفته است. جامعة آماری شامل تمامی شرکتهای بیمهای در ایران است که بهمنظور دستیابی به هدف پژوهش، دورهة زمانی بین سالهای 1398 تا 1402، بهعنوان نمونه انتخاب شده است.یافتهها: نتایج بهدستآمده از آزمون فرضیههای پژوهش، بیانگر تأثیر معنادار و مستقیم (مثبت) اثربخشی کمیتة حسابرسی و کیفیت عملکرد حسابرسی داخلی بر بهبود گزارشگری مسئولیت اجتماعی است. بهطور مشخص، افزایش اثربخشی کمیتة حسابرسی و ارتقای کیفیت حسابرسی داخلی به افزایش شفافیت، دقت، و قابلیت اتکای گزارشهای مسئولیت اجتماعی منجر میشود. این نتایج بیانگر آن است که ساختار حکمرانی شرکتی قوی، بهویژه از طریق عملکرد مؤثر کمیتههای حسابرسی و واحدهای حسابرسی داخلی، میتواند به بهبود پاسخگویی اجتماعی و افزایش اعتماد ذینفعان کمک کند.نتیجهگیری: این مطالعه با ارائة شواهد تجربی جدید، به ادبیات موجود در حوزة گزارشگری مسئولیت اجتماعی و حکمرانی شرکتی در صنعت بیمه کمک میکند. یافتههای این پژوهش میتواند بهمثابة مبنایی برای سیاستگذاران، مدیران، و نهادهای نظارتی در جهت بهبود فرایندهای گزارشدهی و افزایش شفافیت در شرکتهای بیمهای استفاده شود.
