پیشنهادی برای تغییر نظام حجیت در اصول فقه؛ حجت معرفتی یا احتیاط عقلی
نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری رشته فلسفه دانشگاه شهید بهشتی و طلبه سطح سوم حوزه
doi
10.22067/jfiqh.2021.72453.1182چکیده
علم اصول باید متکی به نوعی نظام معرفتی باشد که درصدد گویاکردن متن کتاب خدا، احادیث و میزان دلالت آنهاست؛ علمی که ابزار اجتهاد قرار گیرد و خروجیاش فتوا باشد. بخش عمدهٔ این امر نیازمند ایجاد نگرش معرفتیِ صحیح در تعریف علم و یقین، حجت معرفتشناسی است. مسائل مطرحشده در علم اصول برای کشف و استنباط احکام الهی است؛ در هر دو صورت، خبردادن از جعل این احکامِ واقعی یا اعتباری (خبر از نفسالامر احکام)، خود امری واقعی است و متصف به صدق و کذب میشود. یکی از مسائل دشوار در معرفتشناسیِ گزارههای دینی، چگونگی صدق یا توجیه این نوع گزارههاست. در صورت کفایت یقین روانشناختی (قطع) برای حجتخواندنِ باوری در علم اصول، چگونه میتوان صدق این گزارهها را با امکان اینکه مصداق جهل مرکب باشند، جمع کرد؟ در این نوشتار با بهکارگیری روش توصیفیتحلیلی در پی پاسخ به این سؤال و ارائهٔ راهحلهایی برای حل معضل صدق و توجیه در گزارههای اصولی هستیم.