وارث ولد زنای فاقد همسر و فرزند در فقه و قانون مجازات اسلامی

نویسندگان

1 استاد گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم

2 استادیار گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه پیام نور ،تهران، ایران

doi
10.22067/jfiqh.2021.72396.1180
چکیده

مشهور فقیهان امامیه بر پایهٔ روایاتی با نفی نسب و توارث بین ولد زنا و والدین طبیعی، وارث او را در صورت نداشتن همسر و فرزند، امام معصوم(ع) یا جانشین او دانسته‌اند و مقنن نیز همین حکم را در مادهٔ 553 قانون مجازات اسلامی، منحصر به دیه اعلام کرده است، درحالی‌که می‌توان از روایات معتبر این باب، خلاف قول مشهور را استنباط کرد. افزون بر آن، ابهام در مفهوم ولد زنا و روش احراز آن، از فقه به قانون مذکور سرایت می‌کند و قاضی را با شبههٔ تشخیص ولد زنا مواجه می‌سازد و لزوماً در پرونده‌های مطروحه، والدین همچنان وارث ولد زنا معرفی خواهد شد؛ پس برای قول مشهور و مادهٔ قانونی مذکور، حتی بر فرض عدم‌نقص در بیان حکم نیز کارایی چندانی متصور نیست، مگر اینکه فقها و به‌تبع آنان قانون‌گذار، با قیودی ابهام حکم و موضوع را مرتفع سازند.