رویکرد نظریه بازی برای قیمت گذاری حق بیمه در یک زنجیره دو سطحی با در نظر گرفتن سطح خدمت‌دهی و تخفیف

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی کامپیوتر و صنایع، دانشگاه صنعتی بیرجند، بیرجند، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی صنایع و سیستم ها، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

3 استاد، گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی صنایع و سیستم ها، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22056/ijir.2025.03.01
چکیده

پیشینه و اهداف: همکاری میان دولت و شرکت‌های بیمه به‌عنوان یکی از مهم‌ترین موضوعات در بهینه‌سازی خدمات بیمه‌ای و سیاست‌گذاری‌های کلان اقتصادی مطرح است. تصمیمات کلیدی مانند قیمت‌گذاری، اعمال تخفیف و سطح خدمت‌دهی می‌تواند نقشی اساسی در سودآوری شرکت‌های بیمه، رضایتمندی مشتریان و منافع دولت ایفا کند. با وجود تحقیقات پیشین در زمینة ساختارهای همکاری و بازی‌های اقتصادی، مطالعات کمتری به مقایسة ساختار بازی نش و بازی استکلبرگ در تصمیم‌گیری‌های مشترک میان دولت و شرکت‌های بیمه پرداخته‌اند. هدف این مطالعه بررسی این همکاری در چهارچوب بازی‌های اقتصادی و تعیین میزان بهینة تخفیف و قیمت‌گذاری برای افزایش سودآوری و رضایتمندی مشتریان است.روش‌شناسی: این مطالعه با استفاده از رویکرد استنتاج پس‌رو انجام شد. ابتدا مسئلة شرکت‌های بیمه با فرض تصمیم‌گیری هم‌زمان و مستقل در قالب بازی نش تحلیل شد. سپس نتایج حاصل به‌عنوان ورودی در ساختار بازی استکلبرگ میان دولت و شرکت‌های بیمه استفاده شد. جامعة پژوهش شامل دو شرکت بیمه در تعامل با دولت است که با تصمیم‌گیری دربارة قیمت‌گذاری، تخفیف و سطح خدمت‌دهی مواجه‌اند. داده‌ها با استفاده از مدل‌های ریاضی و تحلیل‌های نظری در بازی‌های اقتصادی جمع‌آوری و پردازش شدند. ابزارهای محاسباتی شامل تحلیل‌های عددی برای بررسی سود بهینه و میزان رضایتمندی مشتریان بود.یافته‌ها: نتایج نشان داد که در ساختار بازی نش، شرکت‌ها به‌دنبال به حداکثر رساندن سود خود به‌صورت مستقل هستند، درحالی‌که در بازی استکلبرگ، هماهنگی میان دولت و شرکت‌های بیمه به نتایج بهتری منجر می‌شود. بهینه‌سازی میزان تخفیف در بازی استکلبرگ باعث افزایش سود شرکت‌های بیمه و دولت شد. محاسبات نشان داد که با هماهنگی بیشتر، می‌توان قیمت تمام‌شدة بیمه‌نامه‌ها را کاهش داد که این امر به افزایش سطح رضایتمندی مشتریان منجر شد.نتیجه‌گیری: این مطالعه نشان داد که همکاری و هماهنگی میان دولت و شرکت‌های بیمه از طریق ساختار بازی استکلبرگ می‌تواند به نتایج بهینه‌تری نسبت به تصمیم‌گیری‌های مستقل در بازی نش منجر شود. به‌کارگیری تخفیف بهینه نه‌تنها سود طرفین (دولت و شرکت‌های بیمه) را افزایش می‌دهد، بلکه موجب افزایش رضایتمندی مشتریان از قیمت خدمات بیمه‌ای می‌شود. پیشنهاد می‌شود در سیاست‌گذاری‌های کلان بیمه‌ای، توجه بیشتری به ساختارهای هماهنگی و تخفیف بهینه شود. از محدودیت‌های پژوهش می‌توان به نبود داده‌های واقعی در برخی از مراحل اشاره کرد که می‌تواند در مطالعات آتی تکمیل شود.