یک مدل ریاضی برای شناسایی و اعتبارسنجی خوشههای مشکوک به تقلب سازمانیافته در بیمة خودرو
نویسندگان
1 استادیار، گروه فناوری های نوین بیمه ای، پژوهشکده بیمه، تهران، ایران
2 دانشیار، گروه علوم کامپیوتر، مرکز آموزش عالی محلات، محلات، ایران
doi
10.22056/ijir.2025.03.03چکیده
پیشینه و اهداف: تقلب در صنعت بیمه یکی از مشکلات رایج در این حوزه است که موجب خسارات سنگینی، چه بهلحاظ منافع مادی و چه بهلحاظ اعتماد عمومی در این صنعت میشود. مؤسسات مالی و پولی بهشدت در پی شناخت دقیق فعالیتهای کلاهبرداران و متقلبان هستند. این امر بهدلیل اثر مستقیم آن بر خدمترسانی به مشتریان مؤسسات، به کاهش هزینههای عملیاتی، جلب اعتماد سایر بیمهگذاران و حفظ و ارتقای سهم بازار بیمهگران بهعنوان ارائهدهندگان خدمات مالی قابل اطمینان منجر خواهد شد. یکی از رایجترین تخلفات، تقلبهای سازمانیافته و فرصتطلبانه در بیمة خودرو است. تصادفات عمدی بهویژه در قالب گروهی، صدمه دیدن افراد توسط وسیلة نقلیه یا صحنهسازی از جمله تقلبهای رایج در این حوزه هستند. هدف این مقاله معرفی مدل ریاضی مبتنی بر نظریة گراف (شبکه) برای شناسایی خوشههای مشکوک برای تقلبهای سازمانیافته است.روششناسی: یکی از روشهایی که برای شناسایی تقلب کاربرد دارد، تحلیل شبکه است. در تحلیل شبکه ارتباطات بین افراد و شخصیتهای حقیقی و حقوقی مختلف ارزیابی و ابعاد جدیدی از این ارتباطات شناسایی میشود. در این پژوهش، ابتدا با استفاده از نظریة گراف، شبکهای به نام شبکة تصادفات معرفی میشود. سپس نشان داده میشود که شبکة حاصل از تصادفات خودروها یک فرایند تصادفی است. سپس در شبکة ساختهشده از تصادفات، مجموعه خودروهای مشکوک که در این ساختار تصادفی ایجاد نظم میکنند، با معرفی یک الگوریتم شناسایی میشوند.یافتهها: این فرایند باعث تخصیص یک برچسب از نظر متقلب بودن یا نبودن به هر تصادف و به هر فرد میشود. با توجه به ساختار الگوریتم و پیچیدگی آن میتوان نتیجه گرفت الگوریتم پیشنهادی بهسادگی قادر به تحلیل دادههای بسیار زیاد است.نتیجهگیری: بررسی این موضوع موجب میشود که بیمهگر بتواند وابسته به برچسب هر فرد یا تصادف، سیاستگذاریهای متفاوتی را برای برخورد با متخلفان اتخاذ کند تا بتواند در جهت کاهش زیان مالی و افزایش اعتماد عمومی گام بردارد.