تأثیر متغیرهای کلان اقتصادی بر عملکرد صنعت بیمه با استفاده از رویکرد SVAR
نویسندگان
1 استاد، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، ایران
2 استاد، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، ایران
3 دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، ایران
doi
10.22056/ijir.2025.03.05چکیده
پیشینه و اهداف: پژوهش حاضر با هدف اکتشاف و تبیین عوامل کلان اقتصادی مؤثر بر عملکرد صنعت بیمة ایران صورت گرفته است.روششناسی: پژوهش حاضر براساس دادههای فصلی (1390-1401) صورت گرفته است. جامعة آماری پژوهش تمامی شرکتهای پذیرفتهشدة بورس بهادار ایران است. برآورد میزان شدت اثر هرکدام از عوامل مؤثر بر عملکرد صنعت بیمه، با استفاده از مدل خودرگرسیون برداری ساختاری (svar) از طریق نرمافزار EViews12 انجام گرفته است.یافتهها: نتایج پژوهش نشان داد که شوک مخارج دولت ابتدا باعث افزایش 0.2 درصدی سودآوری تا دورة دوم میشود، سپس در دورة سوم تعدیل و از دورة چهارم تا هفتم مثبت باقی میماند، اما پس از آن خنثی میشود. شوک عرضة پول و نرخ بیکاری تأثیری نوسانی و خنثی بر سودآوری دارند. تغییرات رشد اقتصادی نیز اثری نوسانی و کاهنده فزاینده دارد و در نهایت خنثی میشود. تغییرات تورم تقریباً خنثی است، درحالیکه تغییرات درآمد مالیاتی و نرخ ارز آثار نوسانی دارند. تجزیة واریانس نشان میدهد که در کوتاهمدت شوک درآمد مالیاتی 23 درصد و در بلندمدت شوک مخارج دولت 30 درصد تغییرات سودآوری را توضیح میدهند. شوک رشد اقتصادی نیز در میانمدت و بلندمدت حدود 12 درصد تغییرات سودآوری را تبیین میکند.نتیجهگیری: براساس یافتههای پژوهش، پیشنهاد میشود سیاستگذاران در هزینههای دولتی رویکردی متعادل اتخاذ کنند، زیرا شوکهای هزینههای دولتی ابتدا سودآوری بیمهها را افزایش میدهد، اما در بلندمدت بیاثر میشود. افزایشهای کوتاهمدت مفید است، اما ثبات بلندمدت نیاز به سیاستهای مالی پایدار دارد. تغییرات عرضة پول تأثیر نوسانی و کمی بر سودآوری دارد، لذا ثبات در سیاستهای پولی و نرخ بهره برای صنعت بیمه ضروری است. شوکهای نرخ بیکاری و رشد اقتصادی در کوتاهمدت تأثیر مثبت دارند، اما در بلندمدت بیاثر یا نوسانی هستند. کنترل تورم برای حفظ ثبات قیمتها مهم است، و تغییرات درآمد مالیاتی نیز بهویژه در کوتاهمدت بر سودآوری تأثیرگذار است. شوکهای نرخ ارز متغیرند و شرکتهای بیمه باید مدیریت ریسک ارزی را تقویت کنند. در نهایت، مدیریت مالی داخلی برای سودآوری بلندمدت اهمیت دارد و باید با استفاده از آموزشهای مناسب بهبود یابد.