مروری بر بایگانی‌های دورۀ سلوکی با تکیه بر مطالعۀ اثر مهرها

نویسندگان

1 استاد گروه باستان‌شناسی دانشگاه تهران

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد باستان‌شناسی دانشگاه تهران

doi
10.22059/jis.2014.52675
چکیده

مهرها واثر مهرها از جمله مدارک ارزشمند جهت مطالعۀ ساختار اقتصادی، سیاسی و فرهنگی دورۀ سلوکی محسوب می­شوند. به سبب کمبود مطالعه و پژوهش­های منسجم در این زمینه، مجموعه­های بزرگی از بایگانی­های اداری سلوکی ناشناخته باقی مانده­اند. از جمله محوطه­های شاخص دارای اثر مهر و اسناد بایگانی‌شده این دوره، می­توان به شهرهای قومس، شوش، اروک، نیپور، بابل، سلوکیه و کدش اشاره نمود که هزاران نمونة ارزشمند را در خود جای داده­اند. اثر مهرهای بایگانی‌شدۀ این دوره حاکی از گرفتن مالیات، معاملات گوناگون از جمله آزادی برده، خرید و فروش نمک و زمین در حضور شاهدان و تحت نظارت مستقیم مقامات اداری است. اثر مهرهای مذکور اغلب دارای مضامین هلنیستی‌اند و برخی از آنها به همراه اسناد وکتیبه­های یونانی به دست آمده­اند. با توجه به نقوش و کتیبه­های اثر مهرها می‌توان به گسترش ارتباط تجاری میان شرق و غرب به مرکزیت بین النهرین و شهر سلوکیه پی برد که نقشی بسیار حیاتی را در اقتصاد امپراتوری سلوکی ایفا می‌نموده است.