واکاوی دورۀ نظام اشتراکی ابتدایی تاریخ جامعه ایرانی در نگاه و رویکرد ایرانشناسان شوروی

نویسندگان

1 استادیار گروه تاریخ، دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری تاریخ دانشگاه تهران

doi
10.22059/jis.2014.51698
چکیده

  در تاریخ­نگاری شوروی، دورۀ نظام اشتراکی ابتدایی نخستین صورت­بندی خاص اجتماعی و اقتصادی سوسیالیستی است. اشکال اوّلیۀ سازمان‌های اجتماعی انسانی در مکتب مارکسیسم به «کمونیسم اوّلیه» مشهورند. مقالۀ حاضر بحثی پیرامون روش­های جدیدی است که مورخان و ایرانشناسان شوروی در تحلیل نظام اشتراکی جامعۀ ایرانی به کار گرفته بوده‌اند. در تحقیقات ایرانی و هم در پژوهش­های غربی، خلأ بزرگی، تحلیل جامع رویکردهای مورخان شوروی در زمینۀ چگونگی نگرش به قدیمی­ترین اعصار تاریخی ایران وجود دارد. از همین رو، مقالۀ حاضر پژوهشی پیرامون رویکردهای مارکسیستی در مورد جوامع گذشته انسانی است و با تفسیر، تبیین، مطالعۀ داده‌ها و ارائۀ تحلیلی مصادیق معتبر، به دنبال حلقه­ای برای ارتباط مطالعات تاریخی با مطالعات انسان‌شناختی است. اهمیت مباحثی که در اینجا مطرح خواهد شد آن قدری هست که ما را به درک درستی از نگرش­های منحصر به فرد سوسیالیستی در میان قشر عظیمی از دانشجویان رشته­های مرتبط با تاریخ جوامع گذشتۀ انسانی رهنمون شود.