مهرهای اشکانی: نگرشی بر سبک هنری و کارکرد

نویسندگان

1 دانشیار گروۀ باستان‌شناسی دانشکدۀ هنر و معماری دانشگاه بوعلی سینای همدان

2 دانشجوی دکتری گروۀ باستان‌شناسی دانشکده هنر و معماری دانشگاه بوعلی سینای همدان

3 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد باستان‌شناسی دانشگاه تهران

doi
10.22059/jis.2014.51700
چکیده

مهرها می­توانند به شناسایی جنبه­های تاریکی از یک دورۀ فرهنگی کمک کنند.مهرها و گِل­مهرهای اشکانی علاوه بر نقش مهمی که در رابطه با تجارت جامعه داشته­اند، برای شناسایی هنر و فرهنگ این دوره نیز مهم می­باشند. صرفاً در معدودی از محوطه­های این دوران که گزارش آنها منتشر شده یا بر اساس آثار اندک آنها در مجموعه­ها و موزه­ها، معرفی مختصری از مهرهای این دوره به عمل آمده است. بنابراین هدف از پژوهش حاضرمعرفی مهرها و گِل­مهرهای اشکانی، نقوش حک­شده بر آنها، و پی بردن به نقش کارکردی آنهاست. اغلب تفکیک مهرها و اثر مهرهای دوره­های سلوکی و اشکانی از هم مشکل می­باشد. طرح مهرهای اشکانی از سنت هخامنشی، یونان، سبک حیوانات آسیای مرکزی و سبک­های محلی ملهم است. موتیف­های رایج مهرها، نیم­تنۀ انسان، موجودات افسانه­ای بالدار، انسان تمام­قد، انسان سوارکار و گوزن است که مرتبط با نظام اداری و تجارت و حمل‌ونقل کالا و امور مذهبی‌اند.