نقش عقل و نقل در روش شناسی علامه مجلسی در شرح روایات توحیدی اصول کافی
نویسندگان
1 دانش آموخته گروه فلسفه و کلام اسلامی/ دانشکده الهیات و معارف اهل بیت علیهم السلام/دانشگاه اصفهان/ اصفهان/ ایران
2 ستاد گروه فلسفه و کلام اسلامی/دانشکده الهیات و معارف اهل بیت(علیهم السلام)/ دانشگاه اصفهان/ اصفهان/ ایران
3 دانشیار یار گروه فلسفه و کلام اسلامی/ دانشکده الهیات و معارف اهل بیت علیهم السلام/دانشگاه اصفهان/ اصفهان/ ایران
doi
10.22034/uh.2025.51676.3556چکیده
مقاله حاضر با روش توصیفی- تحلیلی به نقش، جایگاه و حدود عقل و نقل در شرح روایات توحیدی اصول کافی در سخنان علامه مجلسی و عملکرد او در استفاده از این دو منبع فهم دین میپردازد. روش وی در این موضع سه گونه است: وی در فهم مباحثی نظیر اثبات ذات خداوند و اوصاف کمالی او مانند علم، قدرت و حکمت قائل به روش عقلی است؛ در مباحثی همچون عینیت صفات با ذات و تنزه از جسمانیت، زمان و مکان، قائل به هر دو روش نقلی و عقلی است و در مباحثی نظیر حضوری یا حصولی بودن علم الهی و شبهات قضا و قدر صرفا روش نقلی را میپذیرد. تعریفها و تبیینهای ارائهشده از سوی او علاوه بر اینکه نظاممندی وی در روش عقلی و نقلی را بازگو میکند، ردی بر نظریاتی است که به نحو مطلق بر عقلگرایی او تاکید دارند و یا نقلگرای افراطیش خواندهاند.