پرسش‌نامه ارزیابی ارگونومیکی ابزار دستی غیر‌قدرتی: معرفی و اعتبارسنجی در دندان-پزشکی

نویسندگان

1 گروه ارگونومی، دانشکده سلامت، ایمنی و محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

2 گروه ارگونومی، دانشکده سلامت، ایمنی و محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی

3 گروه ارگونومی، دانشکده سلامت، ایمنی و محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی

4 گروه علوم پایه، دانشکده سلامت، ایمنی و محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی

doi
چکیده

 مقدمه و هدف: ابزارآلات دستی غیرقدرتی، از پرکاربردترین وسایلی هستند که در بسیاری از مشاغل به­کارمی‌روند؛ اهمیت درنظرگرفتن اصول ارگونومی در طراحی، ارزیابی و انتخاب این ابزارآلات، نیاز به تهیه یک ابزار سنجش را توجیه­می‌کند؛ بنابراین مطالعه حاضر به­منظور طراحی ابزاری مناسب جهت ارزیابی ارگونومیکی ابزارآلات دستی غیرقدرتی و نیز سنجش اعتبار آن انجام­شد.   مواد و روش‌ها: پس از مطالعه منابع و بررسی مطالعات پیشین و مدل‌های مختلف کاربرد‌پذیری، پرسش­نامه اولیه‌ای مشتمل بر 34 پرسش طراحی­شد و مورد ارزیابی روایی قرارگرفت. برای تعیین پایایی پرسش­نامه طراحی­شده، چهار ابزار دستی غیرقدرتی و پرکاربرد دندان­پزشکی انتخاب و از 30 دانشجوی دندان­پزشکی، نظرسنجی به­عمل­آمد.    نتایج: پس از تأیید روایی صوری و محتوایی، پایایی درونی با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ که برای سرنگ آسپیره‌، سرنگ معمولی، پنس معمولی و پنس دندانه‌دار به­ترتیب 85/0، 92/0، 94/0 و 94/0 به­دست­آمد، مورد تأیید قرارگرفت؛ درنهایت پرسش­نامه «ارزیابی ارگونومیکی ابزار دستی غیرقدرتی» پس از ویرایش نهایی با 20 پرسش و در سه بعد «کاربردپذیری، ایمنی و ویژگی‌های فیزیکی» تدوین­شد.    نتیجه‌گیری: با توجه به تعداد کم پرسش­ها و سادگی جملات و نیز با استناد به نتایج حاصل در تأیید روایی و پایایی، پرسش­نامه مزبور را می‌توان به­عنوان ابزاری مناسب برای ارزیابی ابزار ‌دستی غیر­قدرتی دندان­پزشکی معرفی­کرد. پیشنهادمی‌شود اعتبار پرسش­نامه در تحقیق­های بعدی با استفاده از سایر ابزار‌آلات دستی غیرقدرتی در حرفه دندان­پزشکی یا سایر مشاغل مورد آزمون قرارگیرد.