فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شهرهای تاریخی ایران، مجموعه‌ای از فضاها و ابنیه شهری هستند که اطراف آن‌ها با دروازه‌ها و اغلب حصار و خندقی محدود می‌شد. دروازه‌ها و باروها با گسترش شهرها و یا محدود کردن پیرامون آن‌ها می‌توانستند در طول زمان جابجا شوند و وسعت شهرها متغیر بود. قبور و قبرستان‌ها همواره در نزد مردم این کشور، جایگاه والایی داشته‌اند و به عنوان عنصری ثابت، شناخته شده و نیز بسیار با اهمیت در فضای شهری، موجب خوانایی شهری می‌شدند، به همین خاطر به‌کارگیری آن‌ها در نام‌گذاری دروازه‌ها، نشانی دادن قبور بر مبنای دروازه‌های مجاور آن‌ها در متون تاریخی و اسناد دیگری چون کتیبه حک‌ شده بر قبور و تلفیق و انطباق این اطلاعات با دیگر دانسته‌های تاریخی موجود، موجب شناسایی محدوده بافت تاریخی در دوره‌های مختلف می‌شود. بازشناسی محدوده بافت تاریخی شیراز در دوره‌های مختلف تاریخی، براساس موقعیت مزارات و گورستان‌ها و تطبیق آن با داده‌های تاریخی، هدفی است که این پژوهش به روش توصیف تاریخی همراه با تحلیل و گردآوری اطلاعات به شیوه کتابخانه‌ای و میدانی به دنبال دست‌یابی به آن است، چراکه برخی از این قبور باقی‌ مانده‌اند و براساس آن‌ها می‌توان به درک بهتری از موقعیت دروازه‌ها، گورستان‌های تاریخی و در نهایت محدوده بافت تاریخی شیراز رسید. شناخت این محدوده از شهر، خود موجب شناخت و درک بهتر دیگر عناصر آن نیز در دوره‌های مختلف تاریخی می‌شود. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بافت تاریخی شیراز در بخش شمال شرقی در برهه‌ای از تاریخ و در جنوب شرقی خود، دگرگونی‌های اندکی داشته و در سایر نقاط تقریباً در طول تاریخ، ثابت بوده‌ است.