چالش‌های فقهیِ کیفرگذاری تکرار جرم در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه دامغان

2 استادیار دانشگاه دامغان

doi
10.22067/jfu.v54i2.88379
چکیده

در اصلِ شناسایی نهاد تکرار جرم در جرگۀ اسباب عام تشدید کیفر در قانون مجازات اسلامی مصوب 92 و ابتنای آن بر فقه جزایی اسلام تردیدی نیست، اما در همسویی شیوۀ کیفرگذاری مشدد این نهاد قانونی با متون فقهیِ ناظر به آن جای تأمل است. وجود مناقشۀ فقهی در تعیّن کیفر مرگ، شبهه در همنوعی حدود و مصادیق حدود غیرمدون، ابهام در کیفیت تأثیرگذاری متغیرهای توبه، رجوع از اقرار و قلمروِ سرزمینی مراتب تکرار جرائم حدی، شبهه در مشروعیت پیشی‌گرفتن کیفر مشدد تعزیری از حد، چالش‌های فقهی در این خصوص را رقم زده‌اند. هدف از این پژوهش واکاویِ دیدگاه‌ها و ادلۀ فقهیِ ناظر به موضوعاتِ چالشیِ ذکرشده است که با روش توصیفی‌تحلیلی انجام گرفته و به ارائۀ نتایج و پیشنهادهای بایسته به قانونگذارِ کیفریِ ایران به‌منظور اتخاذ رویکرد صریح و سنجیده انجامیده است. ضرورت نسخ قانونی مجازات مرگ و اتخاذ سیاست اعمال مجازات حدی به‌علاوه کیفر مشدد تعزیری، قطع نظر از همسانی بزه در تکرار جرایم حدی، مهم‌ترین فرضیۀ این نوشتار است.