ارائه مدلی برای کنترل استراتژیک در شرکتهای بیمه فعال در صنعت بیمه ایران
نویسندگان
1 گروه مدیریت بازرگانی، دانشکدة مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 گروه مدیریت بازرگانی، دانشکدة مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
3 گروه مدیریت بازرگانی، دانشکدة مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.22056/ijir.2024.04.03چکیده
پیشینه و اهداف: کنترل استراتژیک که هدف آن انطباق استراتژی سازمان با تغییرات و تلاطمات محیطی است (با توجه به اینکه محیط سازمان در صنایع مختلف متفاوت است)، میتواند در هر صنعتی الگوی خاص خود را داشته باشد. در سالهای اخیر که به دلایل داخلی و بینالمللی، تلاطمات محیطی برای صنایع ایران افزایش یافته، موضوع کنترل استراتژیک نیز اهمیت ویژهای پیدا کرده و بر این اساس، هدف این پژوهش آن است که با در نظر گرفتن مدلهای مختلف کنترل استراتژیک و شاخصهای متنوعی که میتواند داشته باشد، بهطور خاص برای صنعت بیمة ایران مدلی را برای کنترل استراتژیک ارائه کند.روششناسی: پژوهش حاضر بهلحاظ هدف، بنیادی– کاربردی و با جهتگیری اکتشافی، از نوع مطالعات ترکیبی (کیفی و کمّی) است. در بخش کیفی از استراتژی پژوهش دادهبنیاد و در بخش کمّی از روش تحلیل سلسلهمراتبی که از جمله روشهای تصمیمگیری چندمعیاره است، استفاده شد. جامعة آماری این تحقیق آن دسته از مدیران ارشد شرکتهای بیمة ایرانی هستند که در فرایند تدوین، اجرا و کنترل برنامههای استراتژیک شرکتهای بیمه نقش یا تجربیاتی دارند. روش نمونهگیری نظری و به شیوة گلوله برفی بوده است.یافتهها: براساس دادههای بهدستآمده از مصاحبهها، مقولهها در دو دستة کلی کنترل اجرای استراتژی و کنترل محتوای استراتژی قرار گرفتند. در بخش کنترل محتوا سه مقوله با عناوین کنترل عوامل حیاتی موفقیت، کنترل مفروضات اساسی و کنترل مبتنی بر سناریو کدگذاری شدند و در بخش کنترل اجرا دو مقوله با عناوین کنترل بعد از عمل و کنترل عملیاتی کدگذاری شدند. در این پنج بخش نیز، در مجموع 15 نوع کنترل باید صورت گیرند که اینها در بخش کمّی پژوهش ارزیابی شدند. در بخش کمّی، کنترل رقابت، کنترل مفروضات اساسی بازار و کنترل مفروضات محیط کلان بیشترین امتیازات را به خود اختصاص دادند.نتیجهگیری: با توجه به یافتههای تحقیق، دستهبندی انواع کنترلهای استراتژیک و امتیازدهی به آنها، به معنای برتری برخی روشهای کنترلی بر دیگر روشها نیست و براساس نوع رویکرد استراتژیک در هر شرکتی ممکن است هریک از کنترلها به شکلهای مختلف و با درجات اهمیت متفاوتی استفاده شوند. همچنین بهدلیل اینکه امروزه ابزارهای پیشرفتة فنّاوری اطلاعات در دسترساند و صنعت بیمه هم دادههای فراوانی در اختیار دارد، پیشنهاد میشود که شرکتهای بیمه از این ابزارها در فرایند کنترل استراتژیک خود بیشتر استفاده کنند. با توجه به اهمیت یافتن روشهای آیندهپژوهی از جمله سناریوپردازی در کسبوکارها، پیشنهاد میشود که صنعت بیمه به آموزش این روشها به مدیران و متخصصانش اقدام کند تا با بهکارگیری آنها غافلگیریها کاهش یابند و آمادة مواجهه با شرایط مختلف باشند. در نهایت در ارزیابی کمّی پژوهش، کنترل فرایندهای داخلی و منابع انسانی حائز کمترین امتیاز شدند که با توجه به اهمیتشان، لازم است برای تقویتشان کنترل بیشتری روی آنها صورت گیرد.