ویژگی‌های شخصیت و استرس در بیماران مبتلا به زخم معده و افراد سالم: مطالعه‌ای مقایسه‌ای با نگاه به تفاوت‌های جنسیتی

نویسندگان

1 دانشگاه اصفهان

2 گروه روان‏شناسی، دانشگاه علامه طباطبائی

3 گروه روان‏شناسی، دانشگاه علامه طباطبائی

4 آکادمی ملی علوم ارمنستان، ایروان، ارمنستان

doi
چکیده

 مقدمه و هدف: شخصیت ‌عاملی مهم در ارتباط بین استرس و سلامتی است. بنابراین دور از انتظار نیست که‌ بیماری‌های روان‌-تنی از ویژگی‌های شخصیتی و شیوه‌ برخورد با رخدادهای استرس‌زای زندگی متأثر باشد. هدف پژوهش حاضر مقایسه ویژگی‌های شخصیتی و استرس در بیماران مبتلا به ‌زخم‏معده (PUD) و افراد سالم با توجه به‌ تفاوت‌های جنسیتی آنها بود.   مواد و روش‌ها: طرح این‌ مطالعه مورد-شاهدی همسان شده‏بود که در آن 60 بیمار مراجعه‌کننده به 8 درمانگاه خصوصی که‌ مبتنی‌بر نظر پزشک ‌معالج تشخیص یا سابقه قبلی از زخم‌معده (پپتیک اولسر) داشتند با 60 فرد سالم به‌عنوان گروه‌ کنترل از نظر ویژگی‌های شخصیتی و میزان استرس تجربه‌شده مقایسه‌شد. تعداد زنان و مردان در دو گروه برابر بود (30 نفر مرد و 30 نفر زن). ابزارهای‌ پژوهش شامل مقیاس درجه‌بندی سازگاری‌ مجدد اجتماعی‌ هلمز-راهه برای سنجش ‌میزان استرس‌های ‌روزمره زندگی و پرسش‏نامه‌ شخصیتی پنج عاملی ‌نئو (NEO-FFI) برای ارزیابی 5 ویژگی شخصیتی نوروزگرایی (N)، برون‏گرایی (E)، گشودگی (O)، توافق‌پذیری (A)و وظیفه‌شناسی (C) بود. تمامی داده‌های پژوهش با استفاده از نرم‌افزارSPSS (Ver16.0) و آزمون‌های‌ تحلیل واریانس چندمتغیری (MANOVA) و تحلیل رگرسیون (به‌شیوه هم‏زمان) آنالیز‏شدند.   یافته‌ها: میزان استرس تجربه‌شده در بیماران مبتلا به PUD بیشتر از گروه کنترل بود. از نظر ویژگی‌های شخصیتی گروه بیماران به‌طور چشمگیری نمرات بالاتری را در ویژگی‌های (N)،(E) و (O) به‌دست‌‏آوردند و در این مورد اثر تعاملی جنسیت با بیماری تنها در مورد ویژگی (O) معنی‌دار بود. اثر عامل جنسیت بر استرس معنی‌دار نبود، اما عامل‌ بیماری و نیز تعامل بیماری و جنسیت بر سطوح استرس نقشی مهم ایفا‏کرد (05/0P < /span>