بررسی چالشهای میسیون پرزبیتری آمریکا با کردها در ایران طی سالهای (1834-1904 م./1249-1322ق)
نویسندگان
1 اعظم فولادی پناه، دانش آموخته دکتری تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه تهران. تهران. ایران
2 پژوهشگر ارشد پژوهشکده تاریخ معاصر ،
doi
10.30473/lhst.2025.73283.2965چکیده
میسیونرهای آمریکایی فرقه کانگرگیشنالیست اولین گروه تبشیری آمریکایی بودند که در اوایل قرن نوزدهم زمینه آشنایی جامعه ایرانی با آمریکا را فراهم کردند. میسیونرهای این فرقه در1870م/1286ق به دلایلی جای خود را به میسیونرهای پرزبیترین در ایران دادند و آنها نیز بهواسطه اقدامات آموزشی، فرهنگی و بهداشتی توانستند توجه جامعه ایرانی را بهسوی خود جلب کنند. فعالیتهای میسیون پرزبیتری در دوره قاجاریه، با چالشهای متعددی از جمله کردها نیز مواجه بود که این موضوع موانعی بر سر راه آنها ایجاد مینمود. نوشتار حاضر سعی دارد به این سوال پاسخ دهد که کردها چرا و چگونه فعالیتهای تبشیری میسیونرهای آمریکایی در ایران را با مانع مواجه میساختند؟ این نوشتار با رویکرد و روش تاریخی و با استفاده از منابع کتابخانهای میکوشد به نقش کردها در ایجاد موانع در برابر فعالیتهای میسیون آمریکا در ایران عصر قاجاریه بپردازد. فرضیه پژوهش پیش رو بر این موضوع استوار است که مواجهات سلبی کردها با مسیحیان غرب ایران زمینه شورش و ناامنی را در این مناطق به همراه داشت که در این میان حمایتهای میسیونرها از مسیحیان، آنان را با چالشهای گوناگونی از سوی کردها مواجه میساخت. یافتههای پژوهش نشان میدهد تلاش میسیون آمریکایی برای حمایت از مسیحیان غرب ایران آنان را وادار به تعامل با کردها نمود اما بیگانهستیزی کردها و نیز تلاشی که میسیون برای مسیحی کردن آنان به انجام رساند پس از شکست شورش شیخ عبیدالله چالشهای متعددی را برای میسیون پدید آورد.