نظارت هوشمند در بیمة سلامت از دیدگاه نظریة نمایندگی و مسائل کنترلی
نویسندگان
1 گروه مدیریت فنّاوری اطلاعات ، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 گروه مدیریت فنّاوری اطلاعات ، دانشکده مدیریت، دانشگاه ولی عصر، رفسنجان، ایران
3 گروه مدیریت فنّاوری اطلاعات ، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
4 گروه مدیریت فنّاوری اطلاعات، دانشکده مدیریت، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22056/ijir.2024.03.03چکیده
پیشینه و اهداف: سازمانها بدون وجود سیستم نظارتی مؤثر، در تحقق مأموریتهای خود موفق نیستند و نمیتوانند از منابع خود بهدرستی استفاده کنند. ماهانه میلیونها تراکنش بیمة سلامت انجام میشود. هریک از این تراکنشها باید از دو جهت واقعی بودن و بر مبنای علمی بودن بررسی شوند. بررسی این حجم از تراکنش، کشف خطاها و کژرفتاریها و همچنین جلوگیری از وقوع آنها، مستلزم نظارتی هوشمند است. مدلی که بهصورت کلنگر و با در نظر گرفتن ذینفعان اصلی بیمة سلامت بتواند نظارت هوشمند را برای آن فراهم کند پیش از این ارائه نشده است. هدف از این پژوهش طراحی مدل نظارت هوشمند در بیمة سلامت است.روششناسی: در این پژوهش با استفاده از نظریة نمایندگی، الگوهای کنترلی مورد نیاز سازمان برای تعامل در شبکة تجاری شناسایی شدند. این کار با استفاده از روش پژوهش طراحی اقدامی تفصیلی با انجام دو چرخة تشخیص و چهار چرخة طراحی در سازمان بیمة سلامت ایران انجام شد. در چرخة نخست تشخیص و مفهومسازی مسئله با استفاده از نگاشت نظاممند، مفاهیم و موضوعات نظارت در بیمة سلامت دستهبندی گردید. در چرخة دوم بهمنظور شناسایی وضعیت موجود سازمان و مسائل و مشکلات، 24 مصاحبه به استفاده از روش گلوله برفی انجام شد.یافتهها: در این پژوهش با بسط الگوهای کنترلی براساس نظریة نمایندگی در بیمة سلامت، مسائل کنترلی ویژة این حوزه را مشخص میکند و سازوکارهای کنترلی برای حل این مسائل را پیشنهاد میدهد. همچنین مدل ارائهشده بهویژه برای سازمانهای بیمة سلامت پایه، چارچوب معیارهای پیامدی و فرایندی براساس ذینفعان بیمة سلامت فراهم میکند که میتواند مبنای کار بخش نظارت قرار گیرد. دستهبندی موضوعات نظارت در بیمة سلامت، شاخصهای پیامدی و فرایندی با تمرکز بر بیمهشدگان و تأمینکنندگان خدمات سلامت و مدل پنجلایهای نظارت هوشمند بیمة سلامت از دستاوردهای این مطالعه است.نتیجهگیری: این پژوهش با تهیة چارچوب معیارهای فرایندی و پیامدی بیمة سلامت پایه، کنترل و نظارت براساس نظریة سازمان و فرایند نظارت را فراهم میکند. افزایش کارآمدی و اثربخشی این سازمان که در نتیجة مدیریت و نظارت مؤثر و هوشمند به وجود میآید تأثیری مستقیم بر بهبود نظام سلامت و شاخصهای توسعهای کشور دارد. مدل پژوهش حاضر با اضافه کردن انبارة دانش، علاوهبر انبارة داده، پوشش انواع دانش را میسر میکند و انواع معیارهای مختلف نظارتی را نیز دربرمیگیرد. مزیت مدل ارائهشده، ایجاد چارچوبی برای تصمیمگیری بهتر در تمام سازمانها با تلفیق مفاهیم انبارة داده، استخراج دانش، انبارة دانش و پورتال دانش است. مدل ارائهشده بهویژه برای سازمانهای بیمة سلامت پایه، چارچوب معیارهای پیامدی و فرایندی براساس ذینفعان بیمة سلامت فراهم میکند که میتواند مبنای کار بخش نظارت قرار گیرد. از فهرست شاخصهای بهدستآمده در این پژوهش میتوان با هماهنگسازی و تکمیل در برنامة مدیریت استراتژیک سازمان استفاده کرد.
