تجزیه اثرات بازگشتی ناشی از افزایش کارایی انرژی در ایران: رهیافت الگوی تعادل عمومی محاسبهپذیر
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد نفت و گاز دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 دانشیار گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
3 دانشیار گروه اقتصاد بازرگانی دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.48308/ecoj.10.3.99چکیده
یکی از روشهای کاهش مصرف انرژی، بهبود کارایی انرژی در فعالیتهای مختلف اقتصادی است. اما میزان صرفهجویی انرژی به دلیل وجود اثرات بازگشتی ممکن است محدود شود. یکی از چالشهای محاسبه اثرات بازگشتی، تجزیه اثرات بازگشتی به اثرات بازگشتی مستقیم و اثرات بازگشتی در گسترده اقتصاد است تا بتوان تأثیر افزایش کارایی را به صورت مستقیم و با درنظرگرفتن تمام تطابقات بازارها از یکدیگر تفکیک کرد. هدف مقاله حاضر ارائه الگو نظری برای تجزیه اثرات بازگشتی و محاسبه آن در فعالیتهای مختلف با استفاده از الگوی تعادل عمومی قابل محاسبه است. براساس نتایج الگوسازی و با استفاده از دادههای ماتریس حسابداری اجتماعی سال 1390، اثر بازگشتی برای افزایش یک درصدی کارایی برق و سوختهای فسیلی به ترتیب 1/90 و 8/72 درصد است. اثرات بازگشتی گسترده اقتصاد نیز تفاوت چندانی با اثرات بازگشتی مستقیم و غیرمستقیم ندارد، چرا که خانوارها به دلیل سهم پایین هزینه انرژی از مخارج خانوار به افزایش کارایی در این بخش چندان واکنش نشان نمیدهند و بنابراین اثر بازگشتی گسترده اقتصاد 9/89 و 5/72 است. اثرات بازگشتی بالای مشاهده شده در اقتصاد ایران سبب خواهد شد اثرگذاری سیاست افزایش کارایی بر کاهش مصرف انرژی محدود شود.