تأثیر شخصیت، موقعیت اجتماعی و ریسک ادراک‌شده بر تمایل به خرید بیمة زندگی

نویسندگان

1 حوزه ریاست، پژوهشکده بیمه، تهران، ایران

2 گروه مدیریت بازرگانی، مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی، تهران، ایران

3 گروه مدیریت بازرگانی، مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی، تهران، ایران

doi
10.22056/ijir.2024.02.03
چکیده

پیشینه و اهداف: بیمه کردنِ بزرگ‌ترین سرمایة انسان (عمر)، نیاز به تحلیل‌های عمیقی از کنش‌های شخصیتی، اجتماعی و ادراکی دارد. در سایر رشته فعالیت‌های بیمه‌ای، بیمه‌گر ممکن است دلخوش به روابط سازمانی‌ باشد، اما توسعة بیمة زندگی به نفوذ در ذهن و احساس افراد وابسته است. با لحاظ این موضوع که افراد با ویژگی‌های شخصیتی و جایگاه اجتماعی متفاوت، واکنش‌های مختلفی به پیشنهادِ بیمة زندگی از جنبة ادراک از ریسک دارند، این مطالعه به تحلیل ساختارمند تمایل به خرید بیمة زندگی می‌پردازد.روش‌شناسی: تحقیق پیش رو به‌لحاظ هدف کاربردی و از حیث روش توصیفی و از نوع اکتشافی است؛ گردآوری اطلاعات به‌صورت کتابخانه‌ای و میدانی و با استفاده از ابزار مصاحبة عمیق ساختارنیافته و پرسش‌نامه در دو بخش کیفی و کمّی صورت گرفته است. پارادایم نظری– فلسفی که این پژوهش بر آن اساس بنا شده است از نوع آمیختة تفسیرگرا– اثبات‌گرایی است. روش تحقیق استفاده‌شده در بخش کیفی، رویکرد پدیدارشناسی توصیفیِ زیست جهان تأملی است. در بخش کمّی،  پرسش‌نامه‌ها با روش نمونه‌گیری منطقه‌ای در دسترس توزیع شد. داده‌ها از 265 پرسش‌نامه در سه منطقة تهران حاصل‌ شد.یافته‌ها: نتایج حاصل از تحلیل فرضیه‌ها نشان داد که بعد وظیفه‌شناسی رابطة معناداری با تمایل به خرید بیمة زندگی دارد. همچنین یافته‌ها نشان می‌دهد گونه‌شناسی شخصیت بیمه‌گذار بر ریسک ادراک‌شده تأثیر دارد که در نهایت کنش وی در تمایل به دریافت بیمة زندگی را متأثر می‌سازد. همان‌طور که یافته‌های این پژوهش نشان داد بعد وظیفه‌شناسی رابطة منفی معناداری با ریسک ادراک‌شده دارد، یعنی هرچه مسئولیت‌پذیری فرد بیشتر باشد ریسک کمتری را درک می‌کند. همچنین رابطة معکوس معنادار بین ریسک ادراک‌شده و تمایل به خرید بیمة زندگی یافت شد؛ اما نتایج نشان داد که هیچ یک از عوامل طبقة اجتماعی بر قصد خرید بیمة زندگی تأثیری ندارد.نتیجه‌گیری: کاوش در نتایج این تحقیق می‌تواند در حل چالش بیمه‌گران در شناسایی درست گروه (های) هدف و تحلیل ادراک متنوع افراد، مؤثر باشد. با توجه به نتایج پژوهش می‌توان بیان کرد بیمة زندگی با مزایایی که دارد ثابت شده است که فرد را قادر می‌سازد عدم قطعیت خطرات را پوشش دهد. شرکت‌های بیمه باید تفاوت‌های نگرش خانواده‌ها به ریسک را در نظر بگیرند و انواع مختلف بیمه‌های زندگی را توضیح و بنا بر شرایط و خواسته‌های مشتریان توصیه‌هایی در خصوص بیمة مناسب ارائه دهند. شرکت‌های بیمه باید تفاوت‌های نگرش خانواده‌ها به ریسک را در نظر بگیرند و انواع مختلف بیمه‌های زندگی را با توجه به کارکردهای حمایتی و سرمایه‌گذاری بیمه توضیح و بنا بر شرایط و خواسته‌های مشتریان توصیه‌هایی در خصوص بیمة مناسب ارائه دهند و اطمینان حاصل کنند که خانواده فعالانه در خرید منطقی و علمی بیمة زندگی مشارکت می‌کنند. یافته‌های این مطالعه درک بهتری از پاسخ‌های افراد به ریسک براساس ویژگی‌های شخصیتی ارائه می‌دهد و اهمیت درک خطر از نداشتن بیمة زندگی را نشان می‌دهد. اگر اطلاعاتی دربارة ویژگی‌های شخصیتی افراد داشته باشیم، می‌توانیم رفتار افراد را پیش‌بینی کنیم، به‌‌طوری که ارائه‌دهندگان بیمة زندگی می‌توانند مداخلات مناسبی با هدف افزایش آگاهی در بین افراد جامعه طراحی کنند.