بررسی تحلیلی حق ارث و میراث زن در ازدواج‌های عصر ساسانی

نویسندگان
doi
10.22108/coth.2024.139759.1862
چکیده

در دین زردشتی ازدواج از اهمیت و جایگاه ویژه‌ای برخوردار است و هر زردشتی موظف است ازدواج کند و تشکیل خانواده دهد تا بتواند نامگاه و اجاق خانواده را زنده نگه دارد. افزون بر این، حفظ اموال و دارایی خانواده نیز از اهمیت بسزایی برخوردار است و می‌بایست افراد خانواده در حفظ و نگه‌داری اموال خانواده نسل به نسل کوشا باشند و آن را محفوظ دارند. در ایران عصر ساسانی نیز مسئلۀ ارث در دین زردشتی اهمیت بسزایی پیدا کرده بود و هر فرد زردشتی موظف بود فرزند پسری از خود باقی گذارد تا آن فرزند میراث‌دار نام، اجاق و اموال خانواده باشد. زمانی که فرزند پسری در میان نبود، برای تأمین جانشین ازدواج‌های نیابی صورت می‌گرفت و فرزندان حاصل از این ازدواج‌ها نیز به‌عنوان ارث‌بر شناخته می‌شدند. این پژوهش به‌صورت توصیفی‍تحلیلی و براساس منابع کتابخانه‌ای به بررسی میزان سهم‌الارث وراث در شرایط گوناگون ازدواج و وظایف آنان نسبت به‌متوفی پرداخته است. بررسی‌ها حاکی از آن است که بهره‌مندی وراث از ترکه متغیر بود. در وهلۀ نخست، ریشۀ چنین تفاوتی در نوع و نحوۀ ازدواج زن/دختر نهفته است. در وهلۀ دوم، اندیشه‌ای در باب اهمیت فرزند پسر به‌عنوان عامل پل‌سازی برای عبور روان از پل چینوت و زنده‌نگهداشتن آیین نیاکان وجود داشت که ایجاد طبقات گوناگون وراث را به دنبال داشته است که بدین‌سان، ما در دین زردشتی با گونه‌های مختلف وراث روبه‌رو می‌شویم.