جایگاه اختیار در آموزه هدایت به امر امام از دیدگاه علامه طباطبایی(ره)

نویسندگان
doi
10.22108/coth.2024.139734.1861
چکیده

هدایت باطنی که با تعبیر هدایت به امر از آن در قرآن یاد می‌شود، جریان هدایت مستمر و پایدار الهی است که توسط «امام» تا رسیدن به سعادت ابدی صورت می‌گیرد. همچنین، انسان موجودی مختار است که در گزینش راه سعادت و شقاوت اختیار دارد. مسئله اصلی این است که چگونه انسان با حفظ اختیار خود در جریان هدایت باطنی امام قرار می‌گیرد. در راستای حل این مسئله آثار فلسفی و تفسیری علامه طباطبایی(ره) با روش توصیفی‌تحلیلی بررسی شده‌اند. درنهایت، دستاورد تحقیق این است که علامه براساس مبانی حکمت صدرایی، هدایت باطنی امام را تأثیر وجودی و تکوینی امام بر ملکوت انسان در کسب مبدأ معرفتی در انجام فعل اختیاری می‌داند؛ از این رو، هدایت امام، اختیار و اراده انسان را سلب نمی‌کند؛ بلکه فرآیند فعل اختیاری با استفاده از قوای نفسانی او به‌صورت کامل شکل می‌گیرد.