بررسی اثر مقرراتگذاری بر کارایی شرکتهای بیمه؛ رویکرد رگرسیونی پویا
نویسندگان
1 گروه اقتصاد نظری، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 گروه مطالعات عمومی بیمه، پژوهشکده بیمه، تهران، ایران
3 گروه اقتصاد نظری، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22056/ijir.2024.02.05چکیده
پیشینه و اهداف: یکی از موضوعات بسیار مهم که توجه اقتصاددانان را طی دهههای گذشته به خود جلب کرده است، نقش و اهمیت نظام مالی در رشد اقتصادی کشورهاست. صنعت بیمه یکی از اجزای مهم بازارهای مالی است. ازاینرو، ثبات و کارایی صنعت بیمه بهعنوان یک بازار مالی برای اقتصاد کشور امری ضروری است. یکی از مهمترین تغییرات در صنعت بیمة ایران، مقرراتگذاریهای صورتگرفته در سالهای اخیر است. یکی از اهداف اصلی مقرراتگذاری رفع شکست بازار و بهبود کارایی است. این پژوهش بهدنبال بررسی اثر این مقرراتگذاریها بر کارایی شرکتهای بیمه در ایران است.روششناسی: جامعة مورد مطالعه 27 شرکت بیمه در سطح کشور هستند و آمار مربوطه برای سالهای 1385-1400 گردآوری شده است. این مطالعه در دو مرحله صورت گرفته است. در مرحلة اول، با استفاده از روش تحلیل پوششی دادهها کارایی شرکتهای بیمه با رویکرد بوتاسترپ اندازهگیری شده است. فرض ضمنی روش تحلیل پوششی دادههای سنتی این است که ورودیها و خروجیها قطعی هستند. اما خروجی یک بیمهگر لزوماً قطعی نیست. برای حل این مشکل، میتوان با استفاده از رویکرد بوتاسترپ ویژگیهای آماری را برای این روش به دست آورد. در مرحلة دوم، برای بررسی اثر مقرراتگذاری بر کارایی، با توجه به مطالعات بررسیشده، هدف مطالعة حاضر و شرایط صنعت بیمة ایران، عوامل مؤثر بر کارایی تعیین و مدل رگرسیونی تعریف شده است. سپس، مدل رگرسیونی پویا با استفاده از روش گشتاورهای تعمیمیافته برآورد شد و آزمونهای مربوطه اعتبار نتایج مدل را تأیید کردند. برای محاسبة کارایی و برآورد مدل از نرمافزارهای متلب و ایویوز استفاده شده است.یافتهها: مهمترین یافتة پژوهش معنیدار بودن اثر مقرراتگذاری بر کارایی است. همچنین ضریب متغیرهای مقرراتگذاری، سهم بازار و خصوصی بودن شرکت بیمه بهترتیب 066/0-، 041/0 و 306/0 برآورد شدهاند.نتیجهگیری: نتایج حاصل از تحقیق نشان میدهد که مقرراتگذاری اثر منفی بر کارایی بیمهگران داشته و به کاهش کارایی آنها منجر شده است، اما سهم بازار و خصوصی بودن شرکت بیمه اثر مثبت بر کارایی داشتهاند. در پایان پیشنهادهایی برای بهبود کارایی بیمهگران ارائه شده است.