فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیشینه و اهداف: طی پنج سال اخیر، نرخ متوسط بازدهی دارایی‌های صندوق بازنشستگی کشوری تنها حدود 15 درصد بوده است و ازسوی‌دیگر در دورة یادشده، حدود 75 درصد از منابع مالی لازم برای ایفای تعهدات صندوق یادشده را کمک‌های دولت تأمین کرده است. در این مطالعه در راستای مدیریت دارایی - بدهی صندوق بازنشستگی کشوری، نحوة تعیین سبد بهینة سرمایه‌گذاری صندوق در گروه‌های عمدة بورسی بررسی شده است و راهکارهای پیشنهادی مدیریت دارایی‌ها در قالب اصلاح سهم سرمایه‌گذاری صندوق در گروه‌های مختلف بورسی و با هدف پایداری مالی صندوق ارائه شده است.روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نظر نوع داده‌ها به شکل کمّی است و از نظر هدف و نتیجه، توصیفی و کاربردی محسوب می‌شود و به‌دلیل به‌کارگیری عملکرد گذشتة سهام موجود در پرتفوی صندوق بازنشستگی کشوری و مطالعة تاریخچة اطلاعات، پژوهشی رویدادی است. داده‌های کمّی پژوهش برای دورة 79 ماهه (1584 روز کاری) از ابتدای فروردین 1396 تا پایان مهر 1402 از بانک اطلاعات مرکز پردازش اطلاعات مالی ایران شرکت مدیریت فنّاوری بورس تهران گردآوری شده و برای انجام محاسبات الگوها، تفکیک دارایی‌های بورسی صندوق به 18 گروه بورسی شامل دارویی، سیمان، آهک و گچ، لاستیک و پلاستیک، قند و شکر، کاشی و سرامیک، استخراج کانه‌های فلزی، فرآورده‌های نفتی، محصولات چرمی، بیمه‌ای، رایانه، کانی غیرفلزی، غذایی به‌جز قند و شکر، فلزات اساسی، نهادهای مالی واسط، سرمایه‌گذاری‌ها، شیمیایی، حمل‌ونقل انبارداری و ارتباطات، چندرشته‌ای صنعتی انجام شده است. جمع‌آوری داده‌ها و مرتب‌سازی داده‌ها در نرم‌افزار مایکروسافت اکسل انجام شده و حل توابع هدف بر مبنای الگوهای مارکویتز و ارزش در معرض ریسک با استفاده از نرم‌افزار متلب انجام گرفته است.یافته‌ها: در سبد فعلی سرمایه‌گذاری بورسی صندوق بازنشستگی کشوری، بخش عمده (حدود 95 درصد) سبد فقط به سه گروه بورسی «چندرشته‌ای صنعتی»، «حمل‌ونقل انبارداری و ارتباطات» و «شیمیایی» اختصاص دارد و براساس منحنی مرز کارای ترسیم‌شده مبتنی بر داده‌های تاریخی، سبد فعلی صندوق بر روی منحنی یادشده قرار ندارد و لزوم بهینه کردن سبد مزبور مشخص شد. توابع هدف بر مبنای الگوهای مارکویتز و ارزش در معرض ریسک برای یافتن سبد بهینه صندوق حل شد و در سه حالت سبد سرمایه‌گذاری کنونی، سبد بهینة مدل مارکویتز و سبد بهینة مدل ارزش در معرض ریسک، شاخص میانگین بازدهی روزانه سبد سرمایه‌گذاری به‌ترتیب برابر با 0.232، 0.235 و 0.230 درصد، ریسک سبد سرمایه‌گذاری به‌ترتیب 1.62، 1.31 و 1.21 درصد و نسبت بازدهی به ریسک به‌ترتیب برابر با 0.143، 0.1793 و 0.1908 حاصل شد. لذا می‌توان نتیجه گرفت در میان سه حالت سبد سرمایه‌گذاری مطالعه‌شده، سبد حاصله از الگوی ماکویتز با توجه به دارا بودن بالاترین نسبت بازدهی به ریسک، بهترین سبد سرمایه‌گذاری است.نتیجه‌گیری: برای بهینه کردن سبد سرمایه‌گذاری فعلی صندوق بازنشستگی کشوری با حفظ میزان مطلق سرمایه‌گذاری، باید سهم سرمایه‌گذاری در گروه‌های «چندرشته‌ای صنعتی»، «حمل‌ونقل انبارداری و ارتباطات» کاهش یابد و سهم گروه‌هایی چون «قند و شکر»، «سیمان، آهک و گچ»، «کاشی و سرامیک»، «دارویی» و «سرمایه‌گذاری‌ها» افزایش یابد.