ارزیابی برهان واقعیت علامه طباطبایی از منظر اصل سادگی سویینبرن
نویسندگان
doi
10.22108/coth.2023.123409.1414چکیده
برای اثبات وجود مبدایی برای عالم، استدلالهای گوناگونی صورت گرفته است. برهان صدیقین گونهای استدلال است که در آن، با تأمل در حقیقت وجود، مبدأ وجود استنتاج میشود. استدلال علامه طباطبایی به سبک برهان صدیقین است که «برهان واقعیت» نام گرفته است و تقریر سادهتری به نظر میرسد. مفهوم سادگی از آغاز درخشش بر لبۀ تیغ اکام، در دستگاههای فکری، معیار داوری میان تبیینهای علمی و فلسفی در نظر گرفته و روایتهای گوناگونی از آن ارائه شده است. در این میان، روایت ریچارد سویینبرن دقیقتر و پرمایهتر به نظر میرسد؛ زیرا او سادگی را هم به معنای نحوی و هم به معنای هستیشناختی آن در نظر گرفته و جنبههای گوناگونی برای آن بر شمرده است. سویینبرن سادگی را معیار محتملبودن یک نظریه و دلیل صدق آن میداند. مقالۀ حاضر، نخست روایت سویینبرن از اصل سادگی را بازگو میکند و سپس در پرتو این اصل میکوشد نشان دهد تبیین علامه طباطبایی سادهترین و بهترین تبیین دربارۀ مبدأ هستی است.