فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مسئلۀ نبوت پس از اصل توحید، جایگاه ویژه‌ای در اندیشۀ دینی دارد. در این پژوهش، به روش کتابخانه‌ای به مقایسۀ دیدگاه شیخ طوسی و ملاصدرا در فلسفۀ نبوت پرداخته شده است تا از این رهگذر، نقش فلسفه در تبیین نبوت به‌عنوان یکی از اصول اعتقادی روشن شود. هر دو متفکر با تبعیت از عقل، به ضرورت وجود نبی معتقدند؛ با این تفاوت که شیخ، آن را به‌وسیلۀ قاعدۀ لطف اثبات می‌کند؛ اما صدرا به چهار جهت هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی، بعد اجتماعی و زیبایی‌شناسی به نبوت توجه می‌کند و ضرورت آن را به اثبات می‌رساند. اگرچه هر دو به رهبری و ادارۀ جامعه توسط نبی معتقدند، در نظر شیخ طوسی، این نقش نبی یک رسالت و وظیفۀ عمومی نیست و تنها برخی انبیا چنین موقعیتی دارند. این تفاوت‌ها ناشی از اختلاف آنها در مبانی و روش است که از اهم مبانی می‌توان به تفاوت انسان‌شناسی آنها اشاره کرد. همچنین، عقل در نگاه شیخ طوسی، بیشتر ناظر به عقل عملی است و در حیطه نظر تنها در استدلال کارآیی دارد؛ اما عقل نظری در نظر صدرا مشتمل بر مراتبی است که از استدلال آغاز و به مقامِ بی‌انتهای شهود ختم می‌شود.