اثر عدم ثبات اجتماعی، محرومیت، تبعیض و بیعدالتی در دریافت غذا بر تغییرهای بافتشناسی نورونهای هیپوکامپ خرگوش سفید نیوزلندی
نویسندگان
1 گروه فیزیولوژی، دانشکده پزشکی، گروه پژوهشی عدالت در سلامت و مرکز تحقیقات کارآزمایی بالینی طب سنتی ایرانی، دانشگاه شاهد
2 گروه فارماکولوژی، مرکز تحقیقات علوم اعصاب دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
3 مرکز تحقیقات نوروفیزیولوژی، دانشگاه شاهد
4 گروه بافتشناسی، دانشکده پزشکی، دانشگاه شاهد
5 مرکز تحقیقات علوم اعصاب دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
6 دانشکده علوم، دانشگاه شاهد
7 گروه بافتشناسی، دانشگاه تربیت مدرس
doi
چکیده
مقدمه و هدف: طبق مطالعات در جوامع انسانی و نیز مدلهای آزمایشگاهی، فقدان عدالت، بروز نابرابریها و بیثباتی اجتماعی، آثاری سوء در سلامت افراد و جوامع داشتهاند، اما بهخوبی نمیدانیم که «آیا عدم ثبات اجتماعی، فقر غذایی و بیعدالتی و نابرابری در دریافت غذا میتواند تسریعکننده مرگ نورونها و پیری زودرس هم باشد یا نه؟» در پاسخ به این پرسش با طراحی مدلی آزمایشگاهی آثار فقر غذایی و نابرابری در دریافت غذا همراه با عدم ثبات اجتماعی بر و تغییرهای هیستوپاتولوژیک و نیز روند پیشرفت کهولت سلولی در نرونهای هیپوکامپ خرگوش سفید نیوزلندی بررسی و ارزیابیشد. مواد و روش کار: 48 خرگوش نیوزلندی بهطور تصادفی به شش گروه تقسیمشدند و شرایط متفاوت اجتماعی در گروهها در طی هشت هفته اعمالشد. پس از طی دوران «تفاوتهای اجتماعی»، تجمع لیپوفوشین و آپوپتوز بهعنوان معیارهای مهم از کهولت سلولی توسط رنگآمیزی اختصاصی long Ziehl- Nelseen و نیز روش TUNEL بررسیشدند تا سرعت تجمع لیپوفوشین و آپوپتوز در سلولهای هرمی هیپوکامپ ارزیابی شود؛ سطح کورتیزول سرمی نیز اندازهگیریشد. نتایج: بهکارگیری همزمان شرایط فقر غذایی، نابرابری در دریافت غذا و عدم ثبات اجتماعی، ایجاد تغییرهایی آشکار را در تجمع لیپوفوشین در سلولهای هرمی در مقایسه با گروه کنترل سببشدp < 0.005) )؛ نتایج، همچنین نشانگر افزایشی معنیدار در میزان سلولهای آپوپتوتیک نسبتبه سلولهای سالم در تمام گروههای تحت استرس نسبتبه گروه کنترل بود (p < 0.05).. نتیجهگیری: یافتههای بالا نشانمیدهند که فقر غذایی، بیعدالتی در دریافت غذا و عدم ثبات اجتماعی به افزایش تجمع لیپوفوشین (بهعنوان شاخصی از بروز استرس اکسیداتیو و پیری زودرس) در سلولهای هرمی هیپوکامپ منجرشده، از این طریق، احتمال مرگ آپوپتوتیک آنها را افزایشمیدهد.