مناسب سازی محیط سالمندان در فضای باز مجتمع های مسکونی با تاکید بر رویکرد بیوفیلیک (مجتمع های مسکونی شیراز)

نویسندگان

1 استادیار، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری،واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی ، شیراز، ایران

2 دانشجوی دکتری معماری، گروه معماری،دانشکده هنر و معماری، واحد شیراز،دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

3 دانشیار،گروه معماری،دانشکده هنر و معماری، واحد شیراز، دانشگاه آزاداسلامی، شیراز، ایران

4 استاد، گروه برنامه ریزی شهری ، فوق دکترای شهرسازی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.30495/jupm.2023.30998.4249
چکیده

رشد جمعیت سالمند همراه با رشد زندگی شهرنشینی و سکونت در مجتمع‌های مسکونی خواسته‌های جدیدی ایجاد کرده است. بنابراین فراهم نمودن شرایط محیطی مناسب برای گذراندن این گروه در محیط‌های سکونت بویژه فضای باز محیط مسکونی که در دسترس آنان می‌باشد، از اهمیت شایانی برخوردار می‌باشد. این پژوهش با هدف ارائه راهکار‌های مناسب‌سازی محیطی در فضای باز مجتمع‌های مسکونی، با درنظر گرفتن تأثیر عناصر رویکرد بیوفیلیک انجام شده است. روش پژوهش بصورت ترکیبی (کیفی_کمی) می‌باشد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS 24 ، و آزمون‌های همبستگی پیرسون و t تک نمونه‌ای استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که بین عناصر رویکرد بیوفیلیک با مؤلفه‌های مناسب‌سازی محیط (کیفیت محیط) رابطه همبستگی و معنادار وجود دارد. از نظر تأثیر، فعالیت بیوفیلیکی بیشترین تأثیر (۳۸/۵) و سرشت فضا (۲۵/۲) کمترین تأثیر دارند. از ۴۴گویه عناصر بیوفیلیک، بیشترین تاثیر مربوط به گویه‌های فضای سبز(53/4)، احساس آرامش از حضور در طبیعت(49/4)، بوی گل و گیاه (49/4) و تنوع درختان(41/4) و کمترین تاثیر، عدم ترس از تراکم درختان(55/2)، هوای ابری و بارانی(69/2) و ۶ گویه بدون تأثیر بر کیفیت و مناسب‌سازی محیط می‌باشد. از نتایج کیفی بدست آمده می‌توان به اهمیت شاخص‌هایی همچون نظافت، پاکیزگی، ارتباط با تمام گروه‌های سنی و زندگی در مکان آشنا می‌توان اشاره نمود. راهکارهایی در سه بعد کالبدی، فعالیتی-اجتماعی و معنایی با در نظر گرفتن تأثیر عناصر رویکرد بیوفیلیک بر این مقوله ارائه شده است. یقیناً مناسب‌سازی محیط‌های در دسترس سالمندان برای گذراندن دوران سالمندی بصورت پویا و افزایش کیفیت زندگی آنان در راستای تحقق پیری پایدار مؤثر خواهد بود.