همانندیهای علی(ع) و عیسی(ع) در سنت اسلامی
نویسندگان
doi
چکیده
در این جستار، شباهتهایحضرت عیسی(ع) با حضرت علی(ع) در سه حوزۀ قرآن و سنت(حدیث)، کلام و عرفان با تأکید بر منابع اصیل و رویکردی مقایسهای مورد بررسی قرارگرفته است، نقطه اوج این شباهتها را میتوان در دو حوزه عرفان و تشیّع ملاحظه کرد. از لحاظ خاستگاه، قرآن و سنت نخستین منابعی هستند که القا کنندۀ چنین مفهومی به حساب میآیند. در قرآن، به عنوان مثال در تفسیر سورههای زخرف و نساء، با آیاتی مواجه میشویم که به تشابه این دو بزرگوار اشاره شده است. بازتاب تشابه بینحضرت عیسی(ع) و حضرت علی(ع) را در احادیث پیرامون موضوعاتی از قبیلِ زهد، رجعت، فتوت و خوارقعادات میتوانیافت. پس از قرآن و سنت، شیعه نصیریه، به ویژه در اعتقادشان به تثلیث، گزارشگر این همانندیها است. در ادامه، با ظهور مکتب ابنعربی و مطرح ساختن نظریه ختم ولایت برایحضرت عیسی(ع) و حضرت علی(ع)، و اشتراک هر دو در مفهوم نبوت عامه، میتوان چنین برداشت نمود که علت این همانندیها، مفهوم ولایت است؛ تفکری که انعکاس آن را در طریقت بکتاشی میتوان دید.
