فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مفاهیم مخالف، مفهوم شرط است که جایگاه ویژه‌ای در میان مباحث الفاظ علم اصول دارد و به‌سبب اهمیت و فراوانی نسبت به دیگر مفاهیم، همواره موضوع گفت‌وگو میان دانشیان علم اصول بوده است. در پژوهش پیش‌رو، ظهور قضیۀ شرطیه در مفهوم، به‌روش توصیفی‌انتقادی بررسی شده است. در این تحقیق پس از تبیین محل نزاع، ضمن بازخوانی بی‌سابقۀ ادله و شواهد موافقان مفهوم شرط با محوریت مدارس مشهور اصولی و اختصاص‌دادن بحث به‌ «انحصار علیت» که پرطرفدارترین راه‌ برای اثبات مفهوم شرط است، حدود ده وجه ذکر شده است. پس از دسته‌بندی نو و ضابطه‌مندسازی ادله و نقد آن‌ها، اکثر ادله مخدوش شمرده شده‌اند. آنگاه تمسک به اطلاق جزا که متقن و مصون از اشکالات ادلۀ دیگر است، به‌عنوان راهی نو برای اثبات انحصار علت از یکی از اصولیان با تقریبی از سوی نگارنده ارائه شده است. این کارآمدترین راه برای اثبات مفهوم به نظر می‌رسد و طبق آن، مفهوم شرطِ مصطلح ثابت می‌شود.