تحولات تاریخی یهودیه اصفهان: گذار از عصر باستان به دوره اسلامی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد تاریخ ایران اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بین الملی امام خمینی، قزوین، ایران.

2 دانشیار گروه تاریخ، دانشگاه بین المللی امام خمینی،قزوین، ایران

doi
10.30473/lhst.2023.63782.2744
چکیده

«یهودیه» نامی است که به دلیل اسکان گروه‌‌هایی از یهودیان مهاجر یا تبعیدشده در برخی شهرهای تاریخی ایران، قبل و بعد از اسلام، به این شهرها یا قسمتی از آنها اطلاق شده است. این یهودیان به سبب پیوندهای ‌‌مستحکم درونی و تلاش‌‌ برای حفظ استقلال و جدایی از اقوام دیگر، هرگز در جوامع میزبان ادغام نشدند و به شکلی هم‌بسته در قسمتی جدا ـ اما نزدیک ـ از محل استقرار مردم بومی، اقامت گزیدند و به این ترتیب هسته‌ی اولیه‌ی یهودیه‌‌ها را شکل دادند. مهم‌‌ترین و نامدارترین ‌‌آنها، یهودیه‌ی اصفهان بود. آنها قرن‌‌ها پیش از ورود اسلام، به این منطقه مهاجرت کردند و در کنار هسته‌ی اصلی اصفهان بعدی که در آن زمان به جی موسوم بود، یهودیه را بنیان گذاردند. در مقاله‌ی ‌‌حاضر تلاش شده تا با روش توصیفی ـ تحلیلی تحولات تاریخی یهودیه‌ی اصفهان و گذار آن از عصر باستان به دوره‌ی اسلامی مورد تحلیل و بررسی قرار گیرد. بنا بر یافته‌‌های پژوهش، یهودیه‌ی اصفهان به‌رغم همه‌ی محدودیت‌‌های تاریخی، سیاسی، اجتماعی و فقهی، پس از ورود اسلام به این منطقه، نه تنها اهمیت و اعتبار خود را از دست نداد، بلکه از سده‌ی چهارم به بعد به اوج توسعه و ترقی رسید.