پیش‌آیندها و پس‌آیندهای ارزش‌آفرینی در صنعت خدمات بیمه‌ای با تمرکز بر فناوری زنجیرۀه بلوکی: رویکرد پژوهشی آمیخته

نویسندگان

1 گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهر قدس، تهران، ایران

2 گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهر قدس، تهران، ایران

3 گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهر قدس، تهران، ایران

4 گروه مدیریت بازرگانی، دانشکدۀ مدیریت دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، تهران، ایران

doi
10.22056/ijir.2023.02.03
چکیده

هدف : در دنیای امروز که فناوری با سرعت بسیار زیاد در حال رشد و همراه با ظهور نوآوری است، صنعت بیمه نیز از این قاعده مستثنی نیست و همسو با فناوری‌های دنیا گام بر‌می‌دارد. ازاین‌رو، پژوهش حاضر به بررسی پیش‌آیندها و پس‌آیندهای ارزش‌آفرینی در صنعت خدمات بیمه‌ای با تمرکز بر فناوری زنجیرۀ بلوکی (رویکرد پژوهشی آمیخته) می‌پردازد.روش‌شناسی: این پژوهش به‌لحاظ هدف، کاربردی و مبتنی بر روش‌شناسی آمیخته با رویکرد توصیفی- اکتشافی است. جامعۀ آماری مرحلۀ کیفی، در بخش متون تحقیق، مقالات علمی در بازۀ 2015 تا 2022 مرتبط با موضوع، مستخرج از جستجوی پیشرفتۀ سایت گوگل و ساینس دایرکت و در بخش مصاحبۀ نیمه‌ساختار‌یافته، خبرگان 6 شرکت بیمۀ خصوصی منتخب شامل آسیا ، دانا ، پاسارگاد ، کوثر ، پارسیان و سامان و 2 بیمۀ دولتی (ایران و بیمۀ مرکزی) را شامل می شود که نمونۀ آماری در بخش کیفی با رویکرد هدفمند (قضاوتی) به تعداد 14 نفر به حد اشباع رسید. جامعۀ آماری در بخش کمی پژوهش، مشتمل بر130 نفر از مدیران آشنا به فناوری‌های بیمه‌ای سطوح مختلف 8 بیمۀ موصوف بودند. نمونۀ آماری به‌دست‌آمده بر اساس روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای با انتساب متناسب، 96 نفر بوده است. در بخش کیفی، روش گردآوری اطلاعات، میدانی و کتابخانه‌ای (روش مصاحبه و مطالعۀ متون)، ابزار جمع‌آوری داده‌ها شامل راهنمای مصاحبه یا کارت مصاحبه و فیش می‌باشد. در مرحلۀ کمی روش جمع‌آوری اطلاعات میدانی و ابزار گردآوری، پرسش‌نامۀ 82 سؤالی محقق‌ساخته بود که روایی از طریق تحلیل عاملی تأییدی و پایایی از طریق آلفای کرونباخ به تأیید رسیده است. تجزیه‌و‌تحلیل داده‌های کیفی با استفاده از روش تحلیل داده‌بنیاد ضمن بهره‌برداری از نرم افزار مکس کیودا 18 و تجزیه‌و‌تحلیل داده‌های کمی به روش تحلیل عامل تأییدی در نرم افزارSMART PLS انجام شده است. همچنین با استفاده از رویکرد دیمتل، به بررسی تأثیر‌پذیری، تأثیرگذاری و تعامل‌پذیری عوامل مقولات اصلی نسبت به هم (از هر مقوله 2 عامل و در‌مجموع 12عامل) پرداخته شد.یافته‌ها: درمجموع 495 کد از 57 مقاله و 153 کد از14 مصاحبه در قالب 32 مقولۀ اصلی و 57 مقولۀ فرعی استخراج گردید. یافته‌های کمی حاکی از تأیید کلیۀ فرضیات مدل پیشنهادی بود. نتایج تحلیل دیمتل نیز نشان داد بیشترین تعامل‌پذیری مربوط به ارتباطات هوشمند، کمترین تعامل‌پذیری مربوط به رهبری تحولی دیجیتال، بالاترین تأثیرگذاری مربوط به متغیر اتوماسیون رباتیک فرایندها و بیشترین تأثیرپذیری مربوط به مدیریت ریسک و خسارات بیمه‌ای بوده است.نتیجه‌گیری: نتایج کلی نشان داد پدیدۀ توسعۀ استراتژی‌های ارزش‌آفرینی از مجرای فناوری‌های نوین چون زنجیرۀ بلوکی منجر به برتری رقابتی و تحول دیجیتال در صنعت بیمه می‌گردد و توسعۀ زیرساخت‌ها و فضای ارزش‌آفرینی دیجیتال در صنعت بیمه از کانال این فناوری، فوق‌العاده حیاتی و حساس می‌باشد.