مفهومشناسی جرم خیانت جنگی از منظر حقوق بشردوستانۀ اسلامی در مقایسه با مقررات لاهه و کنوانسیون ژنو
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه یزد
doi
10.22067/jfu.v52i4.80324چکیده
خیانت جنگی ازجمله مفاهیم حقوق مخاصمات مسلحانه بینالمللی و در زمرۀ جنایات و جرائم جنگی در حقوق بینالملل کیفری است. در کنوانسیون لاهه و همچنین پروتکل اول الحاقی به کنوانسیون ژنو تلاش شده این مفهوم تعریف و با ذکر مصادیق روشن شود که این تعاریف اغلب از عرف بینالمللی نشأت میگیرند. در میان قوانین نظامی کشور ما تعریفی برای این مفهوم یافت نمیشود و تنها در قالب لایحۀ الحاق جمهوری اسلامی ایران به پروتکل الحاقی بر این تعریف صحه گذاشته شده و در مادۀ 127 قانون مجازات نیروهای مسلح بهطور ناقص به برخی از مصادیق این جرم اشاره شده است. در میراث فقهی اسلام نیز گرچه از خیانت جنگی در قالب کلیدواژگانی مانند «غدر» یاد شده با وجود این، تعریفی از آن صورت نپذیرفته است. از همین رو در نوشتار حاضر بر آنیم با بهرهگیری از منابع کتابخانهای و با روش تحلیلیتطبیقی، تعریف خیانت جنگی را بهمثابۀ یک عنوان مجرمانه از منظر منابع اسلامی به دست دهیم و ارکان این مفهوم را منقّح سازیم. حاصل تحقیق آن است که تعریف فقهی جرم خیانت جنگی با اندکی تفاوت و ترجیح، به تعریف ارائه شده در پروتکل الحاقی اول به کنوانسیون ژنو نزدیک است.
