چالش‌های فقهی محدود بودن حق استمتاع زن در چهار ماه

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 استادیار دانشگاه سیستان و بلوچستان

3 دانشیار دانشگاه سیستان و بلوچستان

doi
10.22067/jfu.v52i4.80562
چکیده

استمتاع جنسی زن از شوهر و بالعکس، حق طبیعی و شرعی هر دو است. اما این حق در لسان مشهور فقها، از جانب زوجه، به ارادۀ مثبت شوهر محدود شده است. البته شوهر نمی‌تواند بیش از چهار ماه، درخواست همسرش را نادیده بگیرد و پس از آن بر او واجب است به خواستۀ او تن دهد. این پژوهش که به روش توصیفی‌تحلیلی است، نشان می‌دهد که ادله‌ و مستندات قول مشهور ناتمام است؛ زیرا اولاً اجماع ادّعایی مشهور محقق نشده و علاوه بر این به جهت مدرکی‌بودن فاقد حجّیت است؛ ثانیاً روایات مورد استناد آنان نیز یا از جهت سند ضعیف‌اند و یا از ناحیه دلالت، مُثبِت ادّعا نیستند؛ ثالثاً نه‌تنها کشف مناط از ادله ممکن نیست بلکه علاوه بر این، روایت ابو‌صبّاح کنانی، اقتضای ذاتی و اطلاقی عقد نکاح، ملاک‌های نفس‌الامری احکام، قاعدۀ لاضرر و فهم عقلی وعرفی برخلاف قول مشهور است؛ درنتیجه به نظر می‌رسد حق استمتاع زن محدودیت زمانی ندارد و لزوم توجه شوهر در جهت رفع نیاز همسرش در کمتر از چهار ماه، به واقع نزدیک‌تر باشد.