برنامه‌ریزی راهبردی توسعه صنعت گردشگری با رویکرد تحلیلی اثرات متقاطع و اهداف- بازیگران (پژوهش موردی: شهر یاسوج)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه پیام نور تهران، ایران

2 استاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

4 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور تهران، ایران

doi
10.30495/jupm.2022.28835.3977
چکیده

هدف اصلی از پژوهش حاضر، تدوین برنامه‌ریزی راهبردی توسعه گردشگری پایدار با رویکرد آینده‌پژوهی در شهر یاسوج است. جامعه آماری پژوهش، کلیه مدیران، کارشناسان و افراد متخصص استان در زمینه گردشگری و آینده‌پژوهی؛ روش و طرح نمونه‌برداری، نمونه‌برداری هدفمند خواهد؛ و نمونه آماری پژوهش متشکل از 25 خبره و کارشناس در حوزه مرتبط با گردشگری و طبیعت‌گردی خواهد بود. گردآوری داده‌ها و اطلاعات موردنیاز در این پژوهش، ترکیبی از روش‌های مختلف ازجمله روش دلفی (پنل خبرگان) و طوفان فکری (انگیزش ذهنی ) و تجزیه و تحلیل داده‌ها و اطلاعات موردنیاز بر اساس روش ساختاری و آینده‌پژوهی (شامل نرم‌افزار میک مک (MICMAC) و مکتور (MACTOR) می‌باشد.نتایج حاصل از پژوهش نشان می‌دهد که از 55 شاخص شناسایی‌شده جهت بررسی و نقش آن‌ها در توسعه صنعت گردشگری پایدار شهر یاسوج، 15 شاخص به‌عنوان شالوده و مبنای اصلی و کلیدی جهت توسعه پایدار گردشگری شهر یاسوج استخراج گردید. لذا این پیشران‌های پیوندی که نشان‌دهنده توان تأثیرگذاری آن‌ها بر کل سیستم است شامل توسعه طبیعت‌گردی با وزن عددی (84/8)، اعتبارات بخش گردشگری و میراث فرهنگی (91/9)، توسعه ثبات سیاسی و امنیتی کشو (66/5)، همسایگان جنوبی خلیج‌فارس (65/2)، شهرک سلامت (7/3)، برند سازی (72/6)، تجارب عاطفی گردشگران (شادی، عـشق و غـافلگیری) (01/3)، اکو موزه (54/6)، بخش خصوصی (90/4)، احداث بازارچه‌های محلی (90/6)، نماسازی و سیما سازی بدنه‌های شهری (20/9)، طراحی مسیرهای گردشگری (14/2)، توسعه زیرساخت‌ها و فناوری‌های اینترنت محور (54/6)، شبکه حمل‌ونقل منطقه‌ای (37/6) و طرح جامع گردشگری (14/8) است. همچنین جهت بررسی میزان تأثیرگذاری بازیگران و بررسی ارتباط همگرایی و واگرایی آن‌ها زمینه برای بهبود و توسعه صنعت گردشگری شهر یاسوج، 13 بازیگر در سطوح استانی و 4 بازیگر در سطوح کلان و 2 بازیگر در مقیاس بینابین شناسایی گردید که نتایج حاصل از همگرایی پیشران‌ها و بازیگران کلیدی مؤثر جهت توسعه و بهبود گردشگری پایدار شهر یاسوج بر اساس رویکرد مکتور بنا نشان می‌دهد که از بین 19 سازمان و نهاد مورد هدف و درگیر با سازوکار با گردشگری پایدار شهر یاسوج، 4 بخش استانداری، برنامه‌ریزی و بودجه، شهرداری، میراث فرهنگی، گردشگری - صنایع‌دستی و بخش خصوصی بیشترین تأثیر را جهت امور و پیشبرد