فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیشینه و اهداف: صنعت بیمه در هر کشوری از جمله مهمترین نهادهای مالی فعال در بازارهای مالی، به­ویژه بازار سرمایه است که علاوه بر تأمین امنیت فعالیت‌های اقتصادی، می‌تواند از طریق ارائۀ خدمات بیمه­ای، نقش بسیار اساسی و تعیین­کننده­ای در تحرک و پویایی بازارهای مالی و تأمین وجوه قابل­سرمایه‌گذاری در فعالیت­های اقتصادی داشته باشد. این صنعت از یک ­سو با هموار­کردن راه سرمایه‌گذاری، کاهش ریسک در سرمایه‌گذاری و شرکت در سرمایه‌گذاری از محل ذخیره‌های فنی، باعث افزایش بهره‌وری در دیگر بخش‌های اقتصادی می‌شود و از سوی دیگر، رشد و توسعۀ دیگر بخش‌های اقتصادی نیز موجبات تقویت و توسعۀ صنعت بیمه را فراهم می‌سازد. بررسی پیشینۀ پژوهش نشان می­دهد که اکثر پژوهش‌های انجام­یافته در این زمینه به بررسی نقش صنعت بیمه در بازار سرمایه و اقتصاد کلان کشور و همچنین نقش ضریب نفوذ بیمه در اقتصاد و یا سرمایه­گذاری پرداخته­اند و تاکنون پژوهش جامعی در رابطه با تأثیر این صنعت بر سرمایه‌گذاری صورت نگرفته است. بنابراین، پژوهش حاضر سعی دارد که با پر­کردن این خلأ، نقش و اثر این صنعت را در سرمایه­گذاری نمایان سازد. بر این اساس، هدف این پژوهش بررسی تأثیر صنعت بیمه بر سرمایه‌گذاری در اقتصاد ایران در دورۀ زمانی 99-1357 است.روش‌شناسی: پژوهش حاضر از لحاظ روش­شناسی توصیفی، تحلیلی و همبستگی و به لحاظ ماهیت از نوع پژوهش‌های کاربردی است. به جهت بررسی تأثیر صنعت بیمه بر سرمایه‌گذاری در اقتصاد ایران به روش اسنادی و با مراجعه به ادبیات موضوع و پژوهش‌های انجام یافته در این زمینه مدل تجربی تصریح شده و با به­کارگیری اطلاعات آماری جمع‌آوری­شده برای متغیرهای پژوهش برای دورۀ زمانی 99-1357 از پایگاه‌های اطلاعاتی کشور (مرکز آمار، بانک مرکزی و بیمۀ مرکزی جمهوری اسلامی ایران) به قیمت ثابت سال 1390، مدل تصریح­شده با استفاده از روش مدل‌های خودتوضیح با وقفه‌های توزیعی و با به­کارگیری نرم‌افزار اقتصادسنجی ایویوز 12، برآورد و مورد آزمون قرار گرفته است. به منظور بررسی پویایی‌های کوتاه­مدت مدل برآورد­شده هم از الگوی تصحیح خطا استفاده شده است.یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که وقفۀ اول متغیر سرمایه‌گذاری، تأثیر مثبت و معنی‌داری بر میزان سرمایه­گذاری دارد. همچنین سهم شرکت­های بیمه از سرمایۀ بازار مالی، بر میزان سرمایه‌گذاری تأثیری مثبت و معنی‌دار دارد. تأثیر نرخ بهره بر سرمایه‌گذاری منفی است، ولی از لحاظ آماری معنی‌دار نیست. نرخ ارز تأثیر مثبت و معنی‌داری بر میزان سرمایه‌گذاری داشته است؛ اما تأثیر وقفه­های این متغیر بر سرمایه‌گذاری منفی است. تأثیر تورم و تولید ناخالص داخلی بر میزان سرمایه‌گذاری منطبق بر انتظارات نظری است، ولی از لحاظ آماری معنی­دار نیستند. هچنین نتایج نشان داد که ضریب الگوی تصحیح خطا از لحاظ آماری معنی‌دار است و با توجه به علامت و اندازۀ ضریب سرعت تعدیل به سمت رابطۀ بلندمدت بالاست؛ به‌طوری که در صورت خروج مدل تصریح و برآورد­شده از رابطۀ تعادلی بلند­مدت خود، با گذشت حدود یک دوره دوباره به تعادل باز خواهد گشت.نتیجه‌گیری: با توجه به تأثیر مثبت صنعت بیمه بر ظرفیت سرمایه‌گذاری کشور که از دو طریق ورود مستقیم به فعالیت‌های تأمین مالی و سرمایه‌گذاری و کارکرد غیر­مستقیم از طریق ایجاد فضای اطمینان و تسهیل فعالیت‌های سرمایه‌گذاری صورت می‌گیرد، نهاد ناظر و سایر فعالان صنعت بیمه لازم است به جهت ارتقای نقش این صنعت در قامت سرمایه‌گذار و تأمین‌کنندۀ مالی، در راستای افزایش سهم بیمه‌های زندگی از سبد بیمه‌ای صنعت اهتمام ورزند تا از این طریق منابع بلند­مدت بیشتری در اختیار صنعت باشد. همچنین در راستای ارتقای نقش بیمه‌گری صنعت به جهت ایجاد فضای اطمینان و تسهیل فعالیت‌های سرمایه‌گذاری، نهاد ناظر و تمام فعالان صنعت به راه‌اندازی و ارتقای رشته‌های بیمه‌ای مانند بیمۀ‌ اعتبار تجاری، بیمۀ اعتبار اوراق مشارکت، بیمۀ اعتبار وام نقدی، بیمۀ اعتبار عمر ماندۀ بدهکار، بیمۀ اعتبار بیماری و حوادث، بیمۀ اعتبار اسناد حساب دریافتی، بیمۀ اعتبار بیکاری اجباری، بیمۀ اعتبار اموال، بیمۀ سهام و بیمۀ سپرده‌های بانکی اهتمام ورزند.