جایگاه موقوفات بر شکوفایی سنت تعزیه در شیراز عصر قاجار (1220 – 1344 ق)

نویسندگان

1 دکتری تاریخ ایران اسلامی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

2 دانشجوی دکتری تاریخ اسلام دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

doi
10.30473/lhst.2023.60996.2653
چکیده

عهد قاجار دورۀ تکامل، توسعه و رشد کمی و کیفی تعزیه بود و از جهات گوناگون ازجمله محتوا، نحوۀ اجرا، چگونگی پوشش، دگرگون شد و به‌دلیل بافت مذهبی جامعۀ ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ایران و به‌تبع آن ایالت فارس و به‌ویژه شهر شیراز در عصرقاجار، رونق فراوانی یافت. علاوه‌بر این رقابت کارگزارن حکومتی، اعیان و بزرگان، زنان، روحانیون و بازرگانان نقش پررنگی در برگزاری آیین عزاداری محرم به‌ویژه برگزاری تعزیه داشتند و در این راه موقوفاتی را برای محل و یا تامین مخارج تعزیه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌داری وقف می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کردند. بررسی جایگاه اسناد موقوفات و متولیان آن‌ها در تعزیه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌داری شیراز در دورۀ قاجاریه، پرسشی اساسی است که این پژوهش تلاش دارد با استفاده از روش اسنادی و تجزیه‌ و تحلیل اسناد به مسئله موردنظر پاسخ دهد. یافته‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های پژوهش نشان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد که بافت سنتی و مذهبی جامعه فارس در دوره قاجار و ارادت بومیان ازجمله تجار، زنان اعیان و کارگزاران حکومتی نسبت به اهل بیت (ع) عامل مهمی در افزایش موقوفات و توسعه تعزیه‌داری در شیراز بود.