آموزش مفاهیم پیچیده با رویکرد پرسش و پاسخ طنزآمیز: مطالعه موردی در مهندسی انرژی های تجدیدپذیر
نویسندگان
doi
10.22047/ijee.2026.549760.2208چکیده
آموزش در رشته های میان رشته ای نظیر مهندسی انرژی های تجدیدپذیر با چالش های گوناگونی مانند پیچیدگی مفاهیم و تنوع پیش زمینه دانشجویان همراه است. پژوهش حاضر با هدف ارائه و ارزیابی یک روش آموزشی نوین موسوم به «پَ.نَ.پَ» انجام شد. روش « پَ.نَ.پَ» مخفف «پرسش ساده، نکته دار، پاسخ طنزآمیز» است؛ این روش بر پایه طرح پرسش های ساده و بدیهی همراه با پاسخ های طنزآمیز در سه سطح دشواری است و برانگیختن کنجکاوی، کاهش اضطراب و ایجاد تعامل فعال را دنبال می کند. روش پژوهش از نوع شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون_پسآزمون تک گروهی بود و جامعه آماری شامل دانشجویان مهندسی انرژی های تجدیدپذیر دانشگاه شهید بهشتی بود. ابزارهای گردآوری داده شامل آزمون کتبی و پرسشنامه چندسازهای (ماندگاری، شناخت، روانشناختی، تعامل و محدودیت) بود. نتایج به کارگیری این روش در طی هفت سال تحصیلی نشان داد روش «پَ.نَ.پَ» موجب افزایش معنادار نمرات دانشجویان شد. همچنین تحلیل پرسشنامه به کمک نرم افزار SPSS 27 نشان داد که این روش موجب بهبود همزمان ماندگاری مفاهیم، شناخت، شاخص های روانشناختی و تعامل آموزشی می شود. بر این اساس، می توان روش «پَ.نَ.پَ» را که طنز، سطح بندی محتوا و مشارکت فعال را در هم می آمیزد، به عنوان الگویی بومی و خلاقانه برای ارتقای کیفیت آموزش در حوزه های تخصصی و پیچیده قلمداد کرد.