طراحی الگوی نگهداشت دانش‏ آموختگان مهندسی دانشگاه‏ ها و مؤسسات آموزش عالی

نویسندگان
doi
10.22047/ijee.2025.553552.2217
چکیده

باتوجه ‏به روند روبه ‏افزایش خروج دانش‏ آموختگان مهندسی در سال‏ های اخیر، پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی نگهداشت دانش‏ آموختگان مهندسی در دانشگاه‏ ها و مؤسسات آموزش عالی انجام شد. این پژوهش از نوع کیفی با رویکرد نظریه ‏پردازی داده‏بنیاد و با مشارکت ۳۰ نفر از استادان، متخصصان و مدیران حوزۀ مهندسی صورت گرفت که ازطریق نمونه‏ گیری هدفمند انتخاب شدند. داده‏ ها ازطریق مصاحبه‏ های نیمه ‏ساختاریافته و عمیق گردآوری شد و با روش تحلیل محتوای کیفی طی 3 مرحلۀ‏ کدگذاری باز، محوری و گزینشی در نرم‏افزار MAXQDA 20 تحلیل شد. از مجموع ۸۰۵ کد اولیه، ۳۲ مفهوم با ادغام مفاهیم مشابه استخراج و در چارچوب مدل اَبَرانگاره‏ای نظریۀ داده‏ بنیاد سازمان‏دهی شد. نتایج پژوهش نشان می‏دهد که پدیدۀ نگهداشت دانش ‏آموختگان مهندسی تحت‏ تأثیر مجموع ه‏ای از شرایط علّی، شرایط زمینه ‏ای و شرایط مداخله‏ گر شکل می‏ گیرد و ازطریق راهبردهایی چون توانمندسازی شرکت‏ های دانش‏بنیان، رهبری و مدیریت در صنعت، توسعۀ نوآورانه، بهینه‏ سازی اشتغال یا مسیر شغلی، اصلاح نظام آموزشی، بسترسازی اجتماعی و فرهنگی تحقق می ‏یابد. پیامدهای این الگو شامل تحول علمی و نوآوری، توسعۀ اقتصادی و صنعتی، حفظ و توسعۀ سرمایه‏ هاست. بر این اساس، نظریه ‏ای جدید و برخاسته از داده‏ های مصاحبۀ کیفی برای نگهداشت دانش ‏آموختگان مهندسی ارائه شد.