طراحی الگوی نگهداشت دانش آموختگان مهندسی دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی
نویسندگان
doi
10.22047/ijee.2025.553552.2217چکیده
باتوجه به روند روبه افزایش خروج دانش آموختگان مهندسی در سال های اخیر، پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی نگهداشت دانش آموختگان مهندسی در دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی انجام شد. این پژوهش از نوع کیفی با رویکرد نظریه پردازی دادهبنیاد و با مشارکت ۳۰ نفر از استادان، متخصصان و مدیران حوزۀ مهندسی صورت گرفت که ازطریق نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. داده ها ازطریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته و عمیق گردآوری شد و با روش تحلیل محتوای کیفی طی 3 مرحلۀ کدگذاری باز، محوری و گزینشی در نرمافزار MAXQDA 20 تحلیل شد. از مجموع ۸۰۵ کد اولیه، ۳۲ مفهوم با ادغام مفاهیم مشابه استخراج و در چارچوب مدل اَبَرانگارهای نظریۀ داده بنیاد سازماندهی شد. نتایج پژوهش نشان میدهد که پدیدۀ نگهداشت دانش آموختگان مهندسی تحت تأثیر مجموع های از شرایط علّی، شرایط زمینه ای و شرایط مداخله گر شکل می گیرد و ازطریق راهبردهایی چون توانمندسازی شرکت های دانشبنیان، رهبری و مدیریت در صنعت، توسعۀ نوآورانه، بهینه سازی اشتغال یا مسیر شغلی، اصلاح نظام آموزشی، بسترسازی اجتماعی و فرهنگی تحقق می یابد. پیامدهای این الگو شامل تحول علمی و نوآوری، توسعۀ اقتصادی و صنعتی، حفظ و توسعۀ سرمایه هاست. بر این اساس، نظریه ای جدید و برخاسته از داده های مصاحبۀ کیفی برای نگهداشت دانش آموختگان مهندسی ارائه شد.