رهیافتی به گونههای «سیاق»
نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری دانشگاه فردوسی مشهد، مدرس حوزه و دانشگاه
2 استاد دانشگاه فردوسی مشهد
3 استاد دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.22067/jfu.v51i3.56684چکیده
سیاق که مولود همنشینی و هماهنگی کلمات و جملات است؛ به دلیل قابلیت تصویرگری لایههایی از معنا در فضایی گسترده، بر خلاف مدلول واژه و جمله اهمیت مییابد. این قابلیت، معلول برخی قرائن و ملابسات محیط به الفاظ و پارهای ارتباطات فراواژهای افزون بر ویژگی مفردات و نحوه چینش آنها است. مجموعه این ویژگیها و تلفیقی از قرائن منجر به ظهوری میشود که منشأ آن سیاق است و خود منشأیی برای تحقق گونههای مختلف ظهور سیاقی اعم از لفظی و غیر لفظی با اقسام فرعی تحت آن میشود. این گونهها مسبوق بر تعیین مبنا در خصوص تحدید چیستی سیاق از حیث سعه و ضیق است. از آنجا که قول مختار در این خصوص شمولیت قرائن حالیه افزون بر مقالیه در گستره سیاق است، گونههای مختلفی از ظهور سیاقی را در حیطه نظر خواهیم داشت. حاصل این گونهشناسی میتواند در میدان عمل به کمک استنباط بشتابد و موجبات توسیع در مدلول احکام را فراهم آورد.