تأملی بر شرط «انتفاء التهمة» در شاهد
نویسندگان
1 دانشیار دانشگاه میبد
2 استادیار دانشگاه میبد
3 دانش آموخته دکتری فقه و حقوق جزا دانشگاه میبد
doi
10.22067/jfu.v52i1.71820چکیده
گواهی شهود در دادگاهها از جمله ادله اثبات در حقوق کیفری و مدنی است. برای اطمینان به نتایج گواهی، شرایط سختگیرانهای برای شاهد در نظر گرفته شده است که بنابر نظر مشهور فقهای شیعه عبارتند از: بلوغ و عقل، اسلام و طهارت مولد، عدالت و انتفاء تهمت. گرچه متهم نبودن شاهد، یکی از صفاتی قلمداد شده است که فقدان آن، شاهد را با عدم قبولی شهادتش مواجه میکند؛ ولی دقت در کلمات فقها و تعبیرات آنها در این مورد نشان میدهد که آنچه به عنوان مانع شهادت مطرح است متهم بودن شاهد و احتمال شهادت ناحق وی به جانبداری از یکی از طرفین دعوا نیست؛ چرا که با پذیرش عدالت وی، این احتمال ضعیف و یا منتفی است؛ بلکه ذینفع بودن شاهد در شهادت است. در این راستا دیدگاه فقهایی که به جای شرط «انتفاء تهمت» از شرط «ذینفع نبودن شاهد» استفاده کردهاند ترجیح داده شده است.