کیفیّت تحقّق «علم» در گزاره های شرعی
نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه سمنان
2 دانشیار دانشگاه سمنان
3 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه تهران
doi
10.22067/jfu.v52i1.71299چکیده
یکی از مسائل اصول فقه که متکفّل تحصیل ابزار مناسب به منظور کشف احکام شرعی محسوب میگردد، «حجّیت قطع» است. مشهور اصولیان برآنند که قطع اصولی دارای حجّیت ذاتی است و به همین لحاظ آن را مبنای شناخت در فقه و اصول دانسته و به اشتباه بر آن اطلاق «علم» میکنند. اما بسیاری از اصولیان متأخر، منکر حجّیت قطع اصولی شده و مبنای حجّیت را وصول به حکم واقعی دانستهاند، نه صرف حالت نفسانی مکلّف. از همینرو، لازم است مبنای شناخت را در فقه و اصول، قطع به شرط مطابقت با واقع یا همان قطع منطقی قرار داد که این، همان معنای دقیق و اصطلاحی «علم» است. امّا مسئله مهمتر آن است که چگونه میتوان به گزارههای شرعی، قطع منطقی یا همان علم پیدا کرد؟ به نظر میرسد تنها راه مطمئن برای علم به معارف دستوری دین، استماع از شارع مقدّس یا مخبر صادق باشد.