فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه رشد نرخ شهرنشینی در جهان نه‌تنها مسائلی نظیر تخریب محیط‌زیست، ناکارآمدی بافت‌های شهری و معضلات ترافیکی را به همراه آورده، بلکه بر سلامت ساکنان شهری نیز تأثیری سوء گذاشته است. درواقع سلامتی شهروندان به‌شدت تحت تأثیر برنامه‌ها و پروژه‌های شهری نظیر مسکن، نوسازی شهری و سیستم حمل‌ونقل قرارگرفته و در معرض تهدید می‌باشد. از طرفی برنامه‌های توسعه شهری که در قالب طرح‌ها اجرا می‌گردند از مهم‌ترین ابزار برنامه‌ریزان در راستای مداخله در امور شهر به شمار می‌آیند که توجه به آن‌ها می‌تواند در زمینه افزایش سلامت شهروندان مناسب باشد. جهت ارزیابی طرح‌ها از روش‌های مختلفی استفاده می‌شود. روش ارزیابی اثرات سلامت (HIA)، با شناسایی ارتباط بین عوامل برنامه‌ریزی شهری و سلامت، میزان تأثیر یک برنامه شهری را بر سلامت شهروندان می‌سنجد و قبل از اجرایی شدن یک طرح آثار آن را بر سلامت شهروندان نشان دهد. هدف از انجام این تحقیق به‌طورکلی شناسایی سلامت در برنامه‌ریزی شهری و به‌طور خاص ارزیابی طرح تفصیلی منطقه ده شهر تهران با روش ارزیابی اثرات سلامت می‌باشد. در مورد روش انجام این پژوهش که از نوع کاربردی است باید گفت که با توجه به مشکلات منطقه ده تهران نظیر ناکارآمدی بافت شهری و مشکلات محیط زیستی و ترافیکی و همچنین در توجه به مبانی نظری، متغیرهای سنجش پژوهش استخراج گردید و سپس به ارزیابی طرح تفصیلی آن با روش ارزیابی اثر سلامت پرداخته شد که در بطن این ارزیابی، ابزارهای مطالعه اسنادی و مصاحبه نیمه ساختاریافته که از نرم‌افزار expert choice استفاده می‌کند وجود داشت. یافته‌های تحقیق نشان داد که هشت معیار در چهار مؤلفه حمل‌ونقل و دسترسی پایدار، اقتصاد پایدار و همه‌شمولی اجتماعی بیشترین تأثیر بر سلامت را دارند. در پایان نیز با ارزیابی طرح تفصیلی منطقه ده به روش آمیخته پژوهشی مشخص شد که معیارهای کیفیت محیط سکونت (با امتیاز 0.271)، دسترسی به خدمات عمومی (0.165) و بهینگی اندازه مسکن (0.143) دارای بیشترین تأثیر منفی بر سلامت شهروندان این منطقه هستند و ضروری است که جهت بهبود وضعیت سلامتی شهروندان منطقه ده شهر تهران توجه اساسی‌تری به مسائل کیفیت محیط سکونت، دسترسی به خدمات عمومی و بهینگی اندازه مسکن در طرح تفصیلی این منطقه صورت گیرد.